Lepistes Kaç Günde Doğurur? Hamile Lepistes Belirtileri ve Doğum

Lepistes kaç günde doğurur?

Lepistes, yani Poecilia reticulata (İngilizce adıyla guppy), çiftleşmeden sonra ortalama 21–35 günde doğurur; en yaygın ev akvaryumu sıcaklığı olan 24–26 °C’de bu süre çoğunlukla 26–30 gündür. Lepistes canlı doğuran bir balıktır: yumurtalar dişinin vücudunda gelişir ve yavrular tam yüzebilen küçük balıklar olarak dünyaya gelir.

Gebelik süresini en çok etkileyen şey su sıcaklığıdır. Sıcak suda metabolizma hızlandığı için süre kısalır, serin suda uzar. Dişinin yaşı, beslenmesi ve stres düzeyi de birkaç günlük farklar yaratır. Aşağıdaki tablo hobi literatüründeki yaygın gözlemlere dayanan yaklaşık değerleri gösterir.

Gebeliği hızlandırmak için suyu 28 °C’nin üzerine çıkarmanızı önermiyoruz. Yüksek sıcaklık oksijeni azaltır, dişinin ömrünü kısaltır ve sürekli doğuma zorlanan dişiler zamanla zayıflar. Lepistes için genel bakım aralığı 22–28 °C’dir; üreme amacıyla 25–26 °C idealdir.

Lepisteslerde bir özellik daha vardır: dişi, tek bir çiftleşmeden aldığı spermi aylarca saklayabilir. Bu yüzden erkekten ayrılmış bir dişi bile birkaç kez art arda doğurabilir. Doğumlar arası süre genellikle gebelik süresiyle aynıdır, yani yaklaşık 4 hafta.

Lepistesin hamile olduğu nasıl anlaşılır?

Hamile lepistes en kolay karın büyüklüğünden ve anal yüzgecin hemen üstündeki koyu gebelik lekesinden anlaşılır. Erkeklerle birlikte yaşayan ve 3–4 aylıktan büyük her dişi lepistesin büyük olasılıkla hamile olduğunu varsaymak gerçekçidir; çünkü erkekler sürekli çiftleşme girişiminde bulunur.

• Karın büyümesi: gebeliğin ikinci haftasından itibaren karın aşağı ve yana doğru belirgin biçimde dolgunlaşır.
• Gebelik lekesi: anal yüzgecin üst kısmında, karnın arka bölümünde bulunan koyu alandır. Gebelik ilerledikçe büyür ve koyulaşır; açık renkli lepisteslerde turuncu ya da kırmızımsı, koyu renklilerde siyaha yakın görünür.
• Yavruların gözleri: son haftada, özellikle açık renkli dişilerde, gebelik lekesinin içinde yavruların küçük siyah gözleri noktalar halinde görülebilir.
• İştah değişimi: gebeliğin ortasında iştah artar; son günlerde ise azalabilir.

Şişkin karın her zaman hamilelik değildir. Aşırı besleme, kabızlık ve dropsy da karın şişliği yapar. Dropsy’de pullar yukarıdan bakıldığında çam kozalağı gibi kalkar ve balık halsizdir; hamile lepiste ise pullar düzdür ve balık aktiftir. Dişi ile erkeği ayırt etmek de basittir: erkek daha küçük, daha renkli ve uzun kuyrukludur; anal yüzgeci gonopodyum adı verilen çubuk biçimli bir üreme organına dönüşmüştür.

Lepistesin doğumu yaklaştığı nasıl anlaşılır?

Doğum yaklaştığında, yani son 24–48 saatte, lepistesin karnı yandan bakıldığında köşeli, neredeyse kare bir görünüm alır ve dişi saklanmaya başlar. Diğer işaretler şunlardır:

• Karnın ön kısmı, solungaçların hemen altından itibaren düz bir çizgi oluşturur.
• Gebelik lekesi en koyu ve en büyük haline ulaşır.
• Dişi bitkilerin arasına, ısıtıcının yanına veya akvaryumun bir köşesine çekilir, aynı noktada uzun süre durur.
• Yem reddedebilir ya da yemi ağzına alıp tükürebilir.
• Diğer balıklardan, özellikle peşinden ayrılmayan erkeklerden kaçar.
• Arada bir titrer veya gövdesini kısa sürelerle kasar; bu, kasılmaların başladığını gösterir.

Bu belirtiler görülmeye başladığında dişiyi doğuma hazırlamanın zamanı gelmiştir. Doğuma çok kısa süre kala balığı taşımak ise stres yaratır ve erken ya da ölü doğuma yol açabilir; mümkünse dişiyi belirtiler başlamadan birkaç gün önce taşımak daha iyidir.

Lepistes kaç yavru doğurur?

Lepistes bir doğumda genellikle 20–60 yavru doğurur; ancak sayı dişinin yaşına ve boyuna göre 5’ten 100’ün üzerine kadar değişir. İlk doğumunu yapan genç dişiler az sayıda yavru verirken, büyük ve olgun dişiler çok daha fazla yavru doğurur.

Yavru sayısı ile hayatta kalan yavru sayısı aynı değildir. Ortak akvaryumda saklanacak yeri olmayan yavruların büyük bölümü ilk birkaç gün içinde yetişkin lepistesler dahil diğer balıklar tarafından yenir. Yoğun bitkilendirilmiş bir akvaryumda her doğumdan birkaç yavrunun kendiliğinden yetişmesi ise sıkça görülür.

Lepistes doğumu nasıl gerçekleşir ve ne kadar sürer?

Lepistes doğumu genellikle 2–6 saat sürer; bazı dişilerde aralıklı olarak 12 saate kadar uzayabilir. Yavrular tek tek, birkaç dakika arayla doğar. Her yavru doğduğunda büzülmüş bir top halindedir, birkaç saniye içinde açılır ve yüzmeye başlar. Yeni doğan lepistes yavrusu yaklaşık 6–7 mm boyundadır.

Doğum çoğunlukla sabah erken saatlerde ya da gece gerçekleşir. Dişi doğum sırasında sakin bir köşede durur, doğumlar arasında dinlenir. Bazı dişiler doğumu bir gün içinde tamamlamaz; birkaç yavru doğurup ertesi gün devam edebilir.

Normal olmayan bir doğumu tanımak da önemlidir:

• Açılmayan, yumurta sarısı belirgin yavrular: erken doğum işaretidir; genellikle stres ya da taşıma sonrasında görülür.
• Ölü doğan yavrular: az sayıda ölü yavru normal kabul edilebilir; çok sayıdaysa su kalitesi, sıcaklık ya da dişinin yaşı sorgulanmalıdır.
• Uzun süre doğuramayan dişi: kare karın görünümüne rağmen 2–3 gün geçmesine karşın doğum olmuyorsa dişiyi sakin bir yere alın ve su değerlerini kontrol edin. Müdahale etmeye çalışmayın.

Doğum için yavrulama kutusu mu, ayrı akvaryum mu kullanılmalı?

Hamile lepistes için en iyi seçenek yoğun bitkili ayrı bir doğum akvaryumu, ikinci en iyi seçenek ise ortak akvaryumda yoğun bitki örtüsüdür. Yavrulama kutusu, yani akvaryuma asılan küçük plastik doğum kafesi, yaygın kullanılır ama dar alanı nedeniyle dişide strese yol açabilir.

Ayrı doğum akvaryumu kurarken sünger filtre kullanın; güçlü filtrelerin emişi yavruları içine çekebilir. Yüzen bitkiler, Java yosunu (Java moss) ve hornwort gibi sık dokulu bitkiler yavrulara saklanma yeri sağlar. Yavrulama kutusu kullanacaksanız dişiyi doğum belirtileri iyice belirginleştiğinde koyun ve doğum biter bitmez ana akvaryuma geri alın; kutuda 1–2 günden uzun tutmayın. Doğumdan sonra dişiyi yavrulardan hemen ayırmak gerekir, çünkü kendi yavrularını da yer.

Hamile lepistes nasıl beslenmeli ve bakılmalı?

Hamile lepistes, günde 2–3 kez az miktarda ve protein açısından zengin beslenmeli, temiz ve sabit sıcaklıktaki suda, kendisini sürekli takip eden erkeklerden uzak tutulmalıdır. Doğru bakım hem yavru sayısını hem de yavruların sağlığını doğrudan etkiler.

• Beslenme: kaliteli pul yemin yanında haftada birkaç kez dondurulmuş artemia, daphnia veya kan kurdu verin. Bitkisel içerikli pul yem de sindirimi destekler. Tek seferde çok yem vermek yerine az ve sık beslemek kabızlık riskini azaltır.
• Su kalitesi: amonyak ve nitrit 0, nitrat 20–40 ppm’in altında olmalıdır. Haftalık %20–30 su değişimi yeterlidir; doğuma yakın dönemde büyük ve ani su değişimlerinden kaçının.
• Sertlik ve pH: lepistes orta sert ve hafif bazik suyu sever; pH 7,0–8,0 ve GH 8–12 aralığı uygundur. Çok yumuşak su gebeliği olumsuz etkileyebilir.
• Erkek oranı: bir erkeğe en az 2–3 dişi düşmelidir. Sürekli kovalanan dişi stres altında kalır; bu da erken doğum ve ölü doğum riskini artırır.
• Saklanma alanı: yüzen bitkiler ve sık dokulu bitkiler dişinin dinlenebileceği sakin köşeler oluşturur.

Lepistes neden erken doğurur veya ölü yavru doğurur?

Erken ya da ölü doğumun en sık nedenleri stres, kötü su kalitesi, ani sıcaklık değişimi ve dişinin doğuma çok yakın taşınmasıdır. Erken doğan yavrular karınlarında belirgin bir yumurta sarısı kesesiyle, kıvrık halde doğar ve çoğu zaman yaşayamaz. Bu durumla karşılaşırsanız amonyak, nitrit ve sıcaklığı ölçün, dişiyi sakin bir ortama alın ve sonraki gebelikte taşıma işlemini doğumdan en az birkaç gün önce yapın. Yaşlı dişilerde ve art arda çok sayıda doğum yapmış dişilerde ölü doğum oranının artması ise doğaldır.

Lepistes yavrusu ne yer ve nasıl bakılır?

Lepistes yavrusu doğduğu gün yemek yiyebilir; en iyi besinler yeni çıkmış artemia larvası, mikro solucan ve toz haline getirilmiş pul yemdir. Yavruların midesi küçük olduğu için az miktarda, sık besleme gerekir.

Yavru akvaryumunda sıcaklığı 25–27 °C’de sabit tutun; bu aralık büyümeyi hızlandırır. Sık besleme su kalitesini çabuk bozacağından düzenli küçük su değişimleri ve dipte biriken yem artıklarının pipetle alınması önemlidir. Işığı günde 12–14 saat açık tutmak da yavruların daha sık beslenmesini sağlar; ancak bitkili akvaryumda yosun artışına dikkat edin.

Lepistes yavruları ne zaman büyük akvaryuma alınır?

Lepistes yavruları yetişkin balıkların ağzına sığmayacak boya, yani yaklaşık 1,5–2 cm’ye ulaştığında ana akvaryuma alınabilir. Bu boy 25–26 °C’de ve iyi beslenmeyle genellikle 4–6 haftada yakalanır.

Cinsiyet ayrımı yaklaşık 4–8 hafta arasında belirginleşir. Erkeklerde renk ortaya çıkmaya ve anal yüzgeç gonopodyuma dönüşmeye başlar. Kontrolsüz üremeyi önlemek istiyorsanız erkekleri bu dönemde ayırmanız gerekir; lepistes dişileri yaklaşık 2–3 aylıkken üreme olgunluğuna erişir. Bir erkeğe en az 2–3 dişi düşecek şekilde gruplamak, dişilerin sürekli takip edilmekten yorulmasını azaltır.

Lepistesin doğumdan sonra tekrar hamile kalması normal mi?

Evet, tamamen normaldir; lepistes doğumdan sonraki birkaç gün içinde yeniden gebe kalabilir ve depoladığı spermle erkek olmadan bile birkaç kez doğurabilir. Bu yüzden lepistes akvaryumlarında nüfus hızla artar: tek bir dişi bir yıl içinde onlarca yavru verebilir.

Nüfusu kontrol etmenin yolları şunlardır: yalnızca erkek ya da yalnızca dişi tutmak, yavruların bir kısmının doğal yollarla yenmesine izin vermek, fazla yavruları ihtiyacı olan hobicilerle paylaşmak. Dişinin sağlığı için doğumlar arasında iyi beslenmesi önemlidir; protein açısından zengin dondurulmuş artemia ve kaliteli pul yem dişinin bir sonraki doğuma toparlanmasına yardımcı olur.