Japon Balığı

Japon balığı fanusta yaşar mı, gerçekte ne kadar büyür?

Japon balığı (Carassius auratus) fanusta sağlıklı yaşamaz; doğru koşullarda 20–25 cm’ye ulaşan, 10–20 yıl, hatta daha uzun yaşayan ve çok atık üreten bir serin su balığıdır. Türkiye’de lunaparklarda ve pazarlarda küçük poşetlerde verilen 4–5 cm’lik yavrular, bu büyüklüğe ulaşacak potansiyeli taşır. Fanusta kısa ömürlü olmaları türün doğasından değil, amonyağın hızla birikmesinden ve oksijen yetersizliğinden kaynaklanır.

Japon balığı, Doğu Asya’daki gümüş sazandan (Carassius gibelio grubu) Çin’de yaklaşık bin yıl önce seçici üretimle elde edilmiştir. Bugün iki ana gruba ayrılır: Ortak japon balığı, komet ve shubunkin gibi uzun gövdeli, tek kuyruklu hızlı yüzücüler ile oranda, ranchu, ryukin ve teleskop göz gibi yuvarlak gövdeli, çift kuyruklu süs varyetleri. Bu sayfa ağırlıklı olarak tek kuyruklu formu ele alır; süs formları için oranda sayfamız daha ayrıntılı bilgi verir.

Tek kuyruklu japon balıkları güçlü yüzücülerdir ve yetişkinlikte 25–30 cm’ye ulaşabilir. Bu boyda bir balığın yaşamını sürdürebileceği gerçek ortam büyük bir akvaryum ya da bahçe havuzudur. Sosyal bir türdür; tek tutulabilir ama birkaç bireylik grup içinde daha aktif ve meraklıdır.

Japon balığı kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Tek kuyruklu japon balıkları için önerimiz en az 200 litre ve 120 cm uzunluğunda bir akvaryum ya da daha iyisi 1000 litre ve üzeri bir bahçe havuzudur. Her ek balık için yaklaşık 50 litre daha hesaplayın. Bu rakamlar abartı değildir: japon balığı vücut ağırlığına göre tropik balıklardan çok daha fazla amonyak üretir ve küçük hacimlerde su değerleri günler içinde zehirli seviyeye ulaşır.

• Filtre: Akvaryum hacminin saatte en az 4–6 katını işleyen, geniş biyolojik ortama sahip dış filtre veya büyük askı filtre.
• Zemin: İri yuvarlak çakıl (ağza giremeyecek kadar büyük) ya da ince kum. Orta boy çakıl taşları ağza sıkışabilir.
• Bitki: Japon balığı yumuşak bitkileri yer ve söker. Anubias, Java eğreltisi ve kriptokorin gibi sert yapraklı bitkiler hayatta kalır.
• Dekor: Keskin kenarsız taşlar ve kökler; açık yüzme alanı bırakın.
• Isıtıcı: Gerekmez. Japon balığı serin su balığıdır.

Akvaryum mutlaka nitrojen döngüsü tamamlandıktan sonra balıkla doldurulmalıdır. Balığı önce alıp sonra akvaryum aranıyorsa, geçici olarak geniş bir kapta günlük %50 su değişimi yaparak amonyak birikimini sınırlayın.

Japon balığı için ideal su değerleri nelerdir?

Japon balığı 10–24 °C sıcaklıkta, pH 6,5–8,0 ve 5–19 dGH sertlikte sağlıklı yaşar. Orta sert, hafif alkali su idealdir; Türkiye’deki şebeke suyunun büyük bölümü klor giderildikten sonra uygundur. Kısa süreli 4 °C’ye kadar soğuğa dayanır ve havuzda donmayan suyun altında kışı geçirebilir.

Japon balığı tanklarında haftalık %30–50 su değişimi standarttır. Sıcaklık 26 °C’yi uzun süre aştığında sudaki çözünmüş oksijen azalır ve balıklar yüzeyde hava yutmaya başlar; yaz aylarında hava taşı veya güçlü yüzey hareketi ekleyin.

Japon balığı ne yer?

Japon balığı hepçildir ve beslenmesinin önemli kısmı bitkisel olmalıdır; japon balığına özel batan granül yem temel besin olarak en uygun seçenektir. Tropik balık yemleri protein açısından fazla zengindir ve uzun vadede sindirim sorunlarına yol açabilir.

1. Günde 1–2 öğün, 1–2 dakikada tüketilecek kadar japon balığı granülü verin. Batan granül, yüzeyden hava yutmayı ve buna bağlı yüzme kesesi sorunlarını azaltır.
2. Haftada 2–3 kez haşlanmış kabuksuz bezelye, ıspanak, kabak veya marul ekleyin.
3. Haftada 1–2 kez dondurulmuş artemia, dafniya veya kan kurdu verin.
4. Sıcaklık 10 °C’nin altına indiğinde yemlemeyi azaltın; havuzda 8 °C altında genellikle durdurulur.

Japon balıkları her zaman aç görünür ve camın önünde yem ister. Bu davranışa uyup fazla yem vermek, akvaryum sorunlarının en yaygın nedenidir.

Japon balığı hangi balıklarla yaşar?

Japon balığı en iyi kendi türünden balıklarla, yani benzer gövde tipindeki diğer japon balıklarıyla yaşar. Oranda gibi çift kuyruklu süs formlarıyla aynı tankta tutulabilir; ancak tek kuyruklu formlar çok daha hızlı yüzüp yemi kaptığı için yemlemede süs formlarının da doyduğunu gözle kontrol etmek gerekir. Mümkünse benzer gövde tiplerini bir arada tutmak en sorunsuz yoldur.

Dip katmanında, yetişkin boyda ve 20–22 °C’yi tolere eden benekli koridoras (Corydoras paleatus) büyük bir akvaryumda uygun bir arkadaştır. Zebra danio ve beyaz bulut gibi küçük serin su balıkları ise japon balığı büyüdükçe av hâline gelir. Tropik türlerin çoğu sıcaklık açısından uyumsuzdur. Ancistrus gibi vatozlar zaman zaman japon balıklarının mukoza tabakasını emerek yaralar açabilir; birlikte tutmayı önermiyoruz.

Japon balığı nasıl ürer?

Japon balığı genellikle 1–2 yaşında olgunlaşır ve ilkbaharda su ısındığında, yumurtalarını bitkilere saçarak ürer. Üreme dönemindeki erkeklerin solungaç kapaklarında ve göğüs yüzgeçlerinin ön kenarında küçük beyaz kabarcıklar (üreme tüberkülleri) belirir; bu bir hastalık belirtisi değildir. Erkekler dişiyi sürekli kovalar ve karnına vurarak yumurtlamaya iter.

1. Kış boyunca 10–14 °C’de tutulan balıkları ilkbaharda birkaç hafta içinde 20–22 °C’ye ısıtın.
2. Yumurtlama alanına sentetik paspas veya yoğun bitki yerleştirin.
3. Dişi bir seferde yüzlerce, hatta binlerce yapışkan yumurta bırakır. Ebeveynler yumurtaları yediği için yumurtalı bitkileri ayrı bir tanka alın.
4. Yumurtalar 20–22 °C’de 4–6 günde açılır. Yavrulara önce sıvı yavru yemi, ardından artemia nauplii verin.

Bu kadar çok yavrunun yetişeceği yer yoksa üretimi planlamadan önce hacmi düşünün.

Japon balığında sık görülen hastalıklar nelerdir?

Japon balığında en sık görülen sorunlar amonyak zehirlenmesi, beyaz benek, yüzgeç çürümesi, solungaç ve deri parazitleri ile yüzme kesesi bozukluğudur. Hastalıkların büyük bölümünün kökeninde küçük hacim ve yetersiz filtrasyon yatar.

• Amonyak yanığı: Yüzgeçlerde kızarıklık, solungaçlarda koyulaşma, yüzeyde hızlı nefes alma. Acil su değişimi ve test gerekir.
• Beyaz benek: Vücutta tuz tanesi büyüklüğünde noktalar; serin suda tedavi daha uzun sürer.
• Yüzgeç çürümesi: Kenarlarda beyazlaşma ve erime; su kalitesi düzeltilmeden ilaç tek başına yetmez.
• Yüzme kesesi bozukluğu: Yan yatma veya ters dönme. Yüzen yemden batan yeme geçmek ve haşlanmış bezelye vermek sıklıkla yardımcı olur.

İlaçları her zaman ürün etiketindeki doza göre uygulayın. Kalıcı belirtilerde su ürünleri konusunda deneyimli bir veteriner hekime başvurun.