Discus

Discus balığı neden zor bir tür olarak bilinir?

Discus (Symphysodon spp.), 28–31 °C sıcak, yumuşak ve çok temiz su isteyen, su kalitesindeki küçük bozulmalara hızla tepki veren bir Amazon çiklitidir; bu yüzden ileri düzey hobicilere önerilir. Yuvarlak, disk biçimli gövdesi 15 cm çapa ulaşabilir ve gövde yüksekliği neredeyse boyuna eşittir. Doğada Amazon havzasının yavaş akan, bol devrik ağaç gövdeli, tanin nedeniyle çay renginde olan sularında sürüler hâlinde yaşar.

Bilimsel sınıflandırmada Symphysodon discus, S. aequifasciatus ve S. tarzoo gibi farklı türler tanımlanmıştır; hobide ise yetiştirme varyeteleri hâkimdir. Turkuaz, kırmızı turkuaz, “pigeon blood”, “blue diamond”, “red melon”, “checkerboard” ve leopar desenli formlar en çok bilinenlerdir. Uzak Doğu ve Avrupa çiftliklerinde yetiştirilen bireyler, yabani yakalanmış discuslara göre su değerlerine daha toleranslıdır, ama yine de “kolay” bir tür değildir.

Discus’u zorlaştıran şey tek bir değer değil, istikrar gereksinimidir: sabit sıcaklık, sıfır amonyak ve nitrit, çok düşük nitrat ve yoğun su değişimi. Bu disiplini sürdürebilen bir hobici için discus, 10–15 yıl yaşayan, sahibini tanıyan ve camın önüne gelip yem isteyen etkileyici bir balıktır.

Discus için akvaryum nasıl kurulmalı?

5–6 discustan oluşan bir grup için en az 250 litrelik, 120 cm uzunluğunda ve 50 cm yüksekliğinde bir akvaryum öneriyoruz. Discus sosyal bir türdür; tek tutulduğunda çekingenleşir, 2–3 bireyle tutulduğunda ise baskın birey diğerlerini sürekli baskılar. 5 ve üzeri birey, hiyerarşinin dağılmasını sağlar.

• Filtrasyon: Güçlü biyolojik kapasiteye sahip bir dış filtre ve ek olarak bir sünger filtre. Akıntı düşük tutulmalı, çıkış bir yağmurlama borusuyla dağıtılmalıdır.
• Isıtma: 28–30 °C’yi sabit tutacak, hacme uygun güçte bir ısıtıcı. 250 litre için 250–300 watt veya iki ayrı ısıtıcı önerilir; biri arızalandığında diğeri sıcaklığı korur.
• Dekor: Dikey kök parçaları, geniş yapraklı Amazon kılıcı ve anubias gibi yüksek sıcaklığa dayanıklı bitkiler. Birçok yaygın bitki 29–30 °C’de zorlanır.
• Zemin: İnce kum ya da hiç zemin olmayan “çıplak” akvaryum. Çıplak taban temizliği kolaylaştırdığı için yetiştiriciler arasında yaygındır; sergi akvaryumunda ise ince kum tercih edilir.
• Konum: Sessiz, trafiği az bir köşe. Discus ürkek bir türdür ve ani hareketlerle stres yaşar.

Akvaryum mutlaka nitrojen döngüsünü tamamlamış ve birkaç hafta boyunca stabil değerler göstermiş olmalıdır. Discus’u yeni kurulan bir akvaryuma ilk balık olarak eklemek ciddi kayıplara yol açar.

Satın alırken mümkünse 10–12 cm’ye ulaşmış genç yetişkinleri tercih edin. 5–6 cm’lik yavru discuslar daha ucuzdur ama günde 4–5 öğün ve neredeyse günlük su değişimi gerektirir; bu tempoyu tutturamayan hobicilerde bodur kalma sık görülür. Sağlıklı bir discusun gözü gövdesine göre küçük, gövdesi yuvarlak ve renkleri canlıdır; büyük gözlü, ince yapılı ve köşede kararmış bireylerden uzak durun.

Discus için ideal su değerleri nelerdir?

Discus için önerilen değerler pH 6,0–7,0, sıcaklık 28–31 °C ve 1–8 °dGH sertliktir. Yetiştirme bireyler pH 7,2’ye kadar uyum sağlayabilir; üreme ise yumuşak ve asidik suda başarılı olur.

Discus bakımında asıl iş su değişimidir. Haftalık toplamda akvaryum hacminin %50–70’i kadar su değiştirmek yaygın bir uygulamadır; bu miktar genellikle 2–3 seferde bölünür. Sert şehir suyunuz varsa ters osmoz (RO) suyunu musluk suyuyla karıştırarak sertliği düşürebilirsiniz. Yeni su, sıcaklık ve pH açısından akvaryum suyuyla eşleştirilmelidir.

Discus ne yer?

Discus protein ağırlıklı beslenen hepçil bir türdür ve yavaş, seçici bir yiyicidir. Doğada küçük kabuklular, böcek larvaları, solucanlar ve bitki parçalarıyla beslenir.

• Temel yem: Discus için üretilmiş yüksek proteinli granül veya pul yem.
• Dondurulmuş yemler: Artemia, sivrisinek larvası, mysis ve discus için hazırlanmış dondurulmuş karışımlar.
• Öğün sıklığı: Yetişkinlerde günde 2–3, büyüme çağındaki gençlerde günde 4–5 küçük öğün.

Discus yemi yavaş yediği için artıklar zemine çöker. Her öğünden 20–30 dakika sonra yenmeyen yemi sifonla almanızı öneririz. Kaynağı belirsiz canlı tubifex ve dana kalbi bazlı ev yapımı karışımlar parazit ve su kirliliği riski taşır; kullanılacaksa çok az miktarda ve hemen ardından su değişimiyle verilmelidir.

Discus hangi balıklarla birlikte yaşar?

Discus, yüksek sıcaklığa dayanabilen, sakin ve yemi discustan hızlı kapmayan türlerle tutulmalıdır. Kardinal tetra ve kırmızı burunlu tetra 28–30 °C suya uyum sağlayan, discus akvaryumlarında klasikleşmiş arkadaşlardır. Dipte ancistrus ve panda koridoras kullanılabilir; ancak panda koridoras uzun süre 28 °C üzerinde tutulduğunda zorlanabilir.

Ram çiklidi aynı sıcak ve yumuşak suyu sever, ancak yemlemede discusla rekabet eder ve küçük akvaryumda bölge çatışması çıkarabilir. Melek balığı discusla benzer görünse de farklı hastalık taşıyabildiği ve yem rekabeti yarattığı için önerilmez. Sumatra barbı, oskar ve Malawi çiklitleri ise kesinlikle uygun değildir. Japon balığı tamamen soğuk su balığı olduğu için discusla aynı akvaryumda yaşayamaz.

Discus nasıl ürer?

Discus, yumurtalarını dikey bir yüzeye bırakan ve yavrularını derisinden salgıladığı “discus sütü” adı verilen mukusla besleyen bir çiklittir. Bu özellik discus yetiştirmeyi diğer çiklitlerden ayırır.

1. Çiftin belirlenmesi: 6–8 genç discus birlikte büyütülür; 12–18 aylıkken çiftler oluşur ve gruptan ayrılır.
2. Üreme akvaryumu: 100–150 litrelik çıplak tabanlı bir akvaryum, yumurtlama konisi ve sünger filtre. Su pH 5,5–6,5 ve 1–4 °dGH olmalıdır.
3. Yumurtlama: Çift 150–300 yumurta bırakır; 29–30 °C’de yaklaşık 60 saatte açılır.
4. Yavru bakımı: Yüzmeye başlayan yavrular ilk 7–10 gün ebeveynlerin derisindeki mukusla beslenir. Bu sürede yeni çıkmış artemia da verilmeye başlanır.

Genç çiftlerin yumurtaları yemesi ya da döllememesi sık görülür. Sabırlı olmak ve su kalitesini sabit tutmak genellikle birkaç denemeden sonra sonuç verir.

Discusta sık görülen hastalıklar nelerdir?

Discusta en sık görülen sorunlar iç parazitler (özellikle Hexamita), delik hastalığı (baş ve yan çizgi erozyonu), solungaç parazitleri ve kararma ile iştahsızlıkla kendini gösteren stres tablolarıdır.

• Hexamita ve iç parazitler: Beyaz, jöle kıvamında dışkı, iştahsızlık, kararma ve köşeye çekilme. Metronidazol içeren ürünler yaygın olarak kullanılır; doz için ürün etiketine ve veteriner hekime başvurun.
• Delik hastalığı: Baş bölgesinde küçük çukurcuklar. Kötü su kalitesi, aktif karbon kullanımı ve yetersiz beslenmeyle ilişkilendirilir.
• Solungaç parazitleri: Hızlı solunum, tek solungaçla nefes alma. Mikroskobik teşhis gerektirebilir.

Yeni discusları mevcut gruba eklemeden önce en az 4 hafta karantinada tutun. Discuslar arasında bulaşan ve belirtisiz taşınan hastalıklar bilindiği için farklı kaynaklardan gelen bireyleri doğrudan birleştirmek en büyük risktir.