Elma Salyangozu

Elma salyangozu nedir ve kaç cm olur?

Elma salyangozu (Pomacea bridgesii, İngilizce ‘spike-topped apple snail’, hobide çoğu zaman ‘mystery snail’ adıyla da satılır) 5–6 cm kabuk çapına ulaşan, akvaryumdaki en iri salyangozlardan biridir. Güney Amerika’da, özellikle Amazon havzasındaki durgun ve yavaş akan sularda yaşar. Altın sarısı, mavi, mor, fildişi ve koyu kahve gibi pek çok renk varyetesi vardır; satıştaki ‘altın elma salyangozu’ çoğunlukla bu türdür. Hobide sıklıkla benzer görünümlü Pomacea diffusa ile karıştırılır ve iki tür aynı adla satılabilir.

Elma salyangozu hem solungaçla hem de sifon adı verilen uzun bir solunum tüpüyle havadan nefes alabilir. Su yüzeyine tırmanıp sifonunu uzatarak hava çekmesi, türün en ilginç davranışlarından biridir. Bu yüzden su yüzeyi ile kapak arasında birkaç santim hava boşluğu bırakmak gerekir. İyi koşullarda 1–3 yıl yaşar; sıcak suda metabolizması hızlandığı için ömrü kısalır.

Elma salyangozu ayrı cinsiyetlidir ve erkek ile dişiyi dışarıdan ayırt etmek kolay değildir. Bu yüzden birden fazla birey alındığında üreme beklenmelidir; popülasyon kontrolü aşağıda anlattığımız gibi kolaydır.

Elma salyangozu kaç litre akvaryum gerekir?

Tek bir elma salyangozu için en az 40 litre, her ek birey için yaklaşık 10–20 litre öneriyoruz. Elma salyangozu çok yer ve bol atık üretir; küçük tanklarda amonyak hızla birikir. Bu nedenle biyolojik filtrasyonu güçlü ve nitrojen döngüsünü tamamlamış bir tank gerekir.

• Kapak ve hava boşluğu: Elma salyangozu camdan tırmanıp tanktan çıkabilir. Kapak kullanın ve su yüzeyiyle kapak arasında 5–10 cm boşluk bırakın; bu boşluk hem nefes almak hem de yumurtlamak için gereklidir.
• Filtre girişi: Duyargalar ve küçük salyangozlar emişe takılabilir; girişe sünger takmak güvenlidir.
• Isıtıcı: 22–25 °C hem aktiflik hem de ömür için iyi bir dengedir. Litre başına yaklaşık 1 W kuralıyla 40 litre için 40–50 W bir ısıtıcı yeterlidir.

Elma salyangozu hangi su değerlerini ister?

Elma salyangozu sert ve hafif bazik suyu sever; ideal aralık pH 7,0–8,0, 8–18 dGH ve 20–27 °C’dir. Kabuğu kalsiyum karbonattan oluşur ve büyüme sırasında sürekli kalsiyum ister. Yumuşak suda kabuk incelir, çatlar ve üzerinde beyaz aşınma çukurları oluşur.

Bakır, elma salyangozu için çok düşük dozlarda bile öldürücüdür. Balık ilaçlarının, bazı yosun gidericilerin ve gübrelerin önemli bir kısmı bakır içerir; tanka ekleyeceğiniz her ürünün etiketini kontrol edin. Haftalık %20–30 su değişimi salyangozun ürettiği atığı dengelemek için önemlidir.

Yumuşak su kullanılan bölgelerde, örneğin ters ozmoz suyuyla çalışan akvaryumlarda, sertliği yükseltmek için mineral tuzu ya da filtreye yerleştirilen bir torba mercan kırığı kullanılabilir. Mercan kırığı pH’yi ve KH’yi kademeli olarak artırır; bu yüzden tanktaki balıkların bu değişime uygun olduğundan emin olun. Değişiklikleri birkaç hafta içinde, yavaş yavaş yapmak hem salyangozlar hem de balıklar için en güvenli yoldur. Sertliği ölçmek için GH ve KH damla testleri yeterlidir.

Elma salyangozu ne yer, bitkilere zarar verir mi?

Elma salyangozu hepçildir; yosun, çürüyen bitki parçaları, artık yem, batan yem tabletleri ve haşlanmış sebzelerle beslenir. Kabak, salatalık, ıspanak ve havuç gibi sebzeleri haşlayıp küçük parçalar hâlinde vermek, salyangozun beslenmesini kolayca destekler. Kalsiyum için mürekkep balığı kemiği ya da kalsiyumlu salyangoz yemi önerimizdir.

Pomacea bridgesii ve yakın akrabası P. diffusa, iri Pomacea türlerine kıyasla sağlıklı bitkilere çok daha az zarar verir; genellikle çürümekte olan yaprakları tercih eder. Ancak aç kalan bir elma salyangozu su marulu, limnophila ve yumuşak yapraklı kök bitkileri kemirebilir. Bitkili akvaryumda düzenli sebze desteği vermek bitki güvenliğinin anahtarıdır. Daha iri ve bitki tüketimi yüksek Pomacea canaliculata gibi türler bu sayfanın konusu değildir ve bitkili akvaryuma kesinlikle uygun değildir.

Elma salyangozu hangi balıklarla yaşar?

Elma salyangozu barışçıl topluluk balıkları ve karideslerle uyumludur. Platy, zebra danio, panda koridoras ve otocinclus iyi eşleşmelerdir. Kiraz karides ve amano karidesiyle aynı tankta sorunsuz yaşar.

Salyangoz avcıları uygun değildir: palyaço botia ve cüce balon balığı salyangozları avlar, mavi kerevit kabuğu kırar, oskar gibi iri çiklitler salyangozu yutar. Bazı betalar ve japon balıkları salyangozun duyargalarını didikleyebilir; bu durumda salyangoz sürekli kabuğuna çekilir ve beslenemez.

Elma salyangozu nasıl ürer, popülasyon nasıl kontrol edilir?

Elma salyangozu yumurtalarını su yüzeyinin üstüne, kapağın altına ya da camın kuru kısmına pembe-beyaz, üzüm salkımı benzeri bir küme hâlinde bırakır. Bir kümede genellikle 100–300 yumurta bulunur ve uygun nemle 2–4 hafta içinde açılır. Yumurtalar suyun altında kalırsa boğulur.

1. Kapağın altında yeni bir yumurta kümesi görürseniz yavru isteyip istemediğinize karar verin.
2. Yavru istemiyorsanız kümeyi birkaç gün içinde, sertleşmeden önce elle alın ve dondurarak imha edin.
3. Yavru istiyorsanız kümeyi yerinde bırakın ve havayı nemli tutmak için kapağı kapalı tutun.
4. Yavrular suya düştükten sonra toz yem ve haşlanmış sebzeyle beslenir.

Bu yöntem sayesinde elma salyangozu, kontrolsüz çoğalan boynuzlu salyangoz gibi türlere göre çok daha kolay yönetilir. Fazla yavruları kesinlikle doğaya, göletlere ya da su kanallarına bırakmayın; Pomacea cinsi bazı ülkelerde istilacı tür olarak ciddi tarım zararlarına yol açmıştır.

Yeni çıkan yavrular yaklaşık 2–3 mm boyundadır ve ilk haftalarda çok hızlı büyür. Yavruları büyütmek isteyen akvaryumcular onları ayrı bir küçük tankta, bol yosun ve ince ezilmiş sebzeyle beslenen ortamda tutar. Yetişkin boyuna, sıcaklık ve beslenmeye bağlı olarak birkaç ay içinde ulaşırlar. Fazla yavruları yerel akvaryumcularla paylaşmak, popülasyonu kontrol etmenin hem kolay hem de sorumlu bir yoludur.

Elma salyangozunda sık görülen sorunlar nelerdir?

Elma salyangozunda en yaygın sorunlar kabuk aşınması, bakır zehirlenmesi ve yüksek sıcaklıktır. Uzun süre hareketsiz kalan salyangozun ölüp ölmediğini anlamak için kabuk kapağının (operkulum) durumuna ve kokusuna bakılır. Ölü salyangoz çok keskin bir koku yayar ve hemen tanktan alınmalıdır; aksi hâlde amonyak hızla yükselir.

• Kabuk aşınması: Yumuşak su ve kalsiyum eksikliğine bağlıdır. GH ve KH değerlerini yükseltin.
• Ani hareketsizlik: Yeni gelen salyangoz birkaç gün kapanık kalabilir; bu çoğu zaman uyum sürecidir.
• Yüzeyde yüzme: Kabuğa hava dolması sonucu olabilir ve genellikle kendiliğinden düzelir.

Balıkları ilaçla tedavi etmeniz gerekirse salyangozu ayrı bir kaba alın ve ürünün omurgasızlara uygunluğunu etiketinden kontrol edin.