Siyam Yosun Yiyici

Siyam yosun yiyici nasıl bir balıktır?

Siyam yosun yiyici (Crossocheilus oblongus, eski adıyla Crossocheilus siamensis, İngilizce adıyla “Siamese algae eater”), bitkili akvaryumlarda yosun kontrolü için en çok tercih edilen balıklardan biridir. Gövdesi boyunca burnundan kuyruk ucuna kadar kesintisiz uzanan siyah bir şerit taşır ve 15 cm’ye ulaşır. FishBase kaydına göre standart boyu 16 cm’ye kadar çıkabilir.

Tür Tayland, Malezya ve Endonezya’daki akıntılı nehir ve derelerden gelir; muson döneminde su basan ormanlara göç eder. Akvaryum hobisinde onu değerli kılan, pek çok balığın dokunmadığı siyah sakal yosununu (black beard algae) ve kırmızı ip yosunlarını yiyebilmesidir. Bu özellik özellikle genç bireylerde belirgindir.

Ticarette dikkat edilmesi gereken en önemli nokta karışıklıktır. Seriously Fish, “Siamese algae eater” adıyla satılan balıkların bir kısmının farklı Crossocheilus türleri olduğunu, bazen de Garra veya Epalzeorhynchos kalloperus gibi benzer görünümlü türlerin satıldığını belirtir. Gerçek siyam yosun yiyicide siyah şerit kuyruk yüzgecinin ortasına kadar uzanır, şeridin üst kenarı zikzaklıdır ve ağız ucunda bir çift kısa bıyık bulunur. Yüzgeçler renksiz ve saydamdır. Sahte türlerde ise şerit kuyrukta biter ya da yüzgeçlerde sarı-kırmızı renkler görülür.

Siyam yosun yiyici kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Siyam yosun yiyici için en az 120 × 45 cm tabanlı, yaklaşık 200 litrelik bir akvaryum önerilir. Küçük tanklarda yavru olarak satılsa da tür hızlı büyür ve 15 cm’lik, sürekli hareket eden bir yetişkin dar alanda huysuzlaşır.

Kurulumda şu noktalar önemlidir:

• Bitkiler: Sık bitkili akvaryumlar en uygun ortamdır. Tür sağlıklı bitkilere zarar vermez; Java yosunu dışında çoğu bitki güvendedir.
• Zemin ve dekor: Kum veya ince çakıl, kökler ve düz taşlar. Balık bu yüzeylerde yosun sıyırarak dolaşır.
• Akıntı: Orta düzeyde akıntı ve oksijence zengin su.
• Kapak: Siyam yosun yiyici güçlü bir sıçrayıcıdır; açık tankta kayıplar sık görülür.

Tür sosyal bir balıktır. Tek tutulabildiği gibi 200 litreyi aşan tanklarda 3 ve üzeri bireylik gruplar da kurulabilir. İki birey tutmak çoğu zaman en kötü seçenektir; baskın birey diğerini sürekli kovalar. Grup büyüdükçe bu baskı dağılır.

Siyam yosun yiyici için ısıtıcı gerekir mi?

Evet, tropikal bir türdür ve 22–26 °C aralığında sabit sıcaklık ister. Litre başına 1 W kuralıyla 200 litrelik bir tank için 200 W’lık bir ısıtıcı yeterlidir. Su kimyası konusunda esnektir; Türkiye’deki çoğu şebeke suyuna uyum sağlar.

Bitkili akvaryumlarda karbondioksit enjeksiyonu yapılıyorsa, gece saatlerinde oksijen düzeyinin düşmemesine dikkat edin. Bu tür, düşük oksijene pek çok topluluk balığından daha hassastır.

Siyam yosun yiyici tanka eklenirken ilk günlerde saklanabilir ve bitkilerin arasında hareketsiz bekleyebilir; bu davranış normaldir. Balık birkaç gün içinde yüzeyleri taramaya ve yaprakların üzerinde dinlenmeye başlar. Yaprakların, taşların ve hatta ısıtıcının üzerinde yan yatmış gibi dinlenmesi bu türün tipik davranışıdır ve hastalık belirtisi değildir.

Bitkili akvaryumda yosun kontrolü için tek başına bir balığa güvenmek yerine bir temizlik ekibi kurmak daha etkilidir. Örnek bir 200 litrelik düzen: 3 siyam yosun yiyici, 6–8 amano karidesi ve birkaç neritina salyangozu. Her biri farklı yosun türlerine ve yüzeylere odaklanır; siyam yosun yiyici sakal ve ip yosunlarını, amano karidesi ince ip yosunlarını, salyangozlar ise cam ve taş yüzeylerdeki yeşil noktaları temizler.

Siyam yosun yiyici ne yer?

Siyam yosun yiyici hepçildir; doğada yosun, perifiton, böcek larvaları ve çürüyen bitki maddesiyle beslenir. Akvaryumda yosun tüketimi en çok genç bireylerde görülür. Yetişkinler hazır yemlere alıştıkça yosunla daha az ilgilenir; bu nedenle aşırı beslememek yosun yeme davranışını korur.

• Doğal besin: Siyah sakal yosunu, ip yosunları, diatomlar ve yüzeylerdeki biyofilm.
• Bitkisel yem: Spirulina tablet ve haşlanmış kabak, salatalık veya ıspanak; haftada 3–4 kez.
• Protein: Dondurulmuş kan kurdu, dafniya ve artemia; haftada 1–2 kez.
• Kuru yem: Topluluk tankında verilen pul ve granüller de kolayca kabul edilir.

Siyah sakal yosunu problemi olan bir tankta deneyimimiz şudur: 2–3 genç siyam yosun yiyici, ek yemi azaltılmış bir düzende birkaç hafta içinde görünür bir temizlik sağlar. Ancak yosunun asıl nedeni olan ışık, besin ve karbondioksit dengesizliği giderilmeden sorun kalıcı olarak çözülmez.

Siyam yosun yiyici hangi balıklarla yaşar?

Siyam yosun yiyici barışçıl bir türdür ve çoğu topluluk balığıyla uyum sağlar. Zebra danio, harlequin rasbora, boesemani gökkuşağı balığı ve mavi gurami iyi eşlikçilerdir. Dip katmanında panda koridoras ile sorunsuz yaşar. Amano karidesi ve diğer iri karidesler güvendedir; kiraz karides yavruları ise avlanabilir.

Tür, kendisine benzeyen ve bölgeci olan balıklarla tutulmamalıdır. Kırmızı kuyruklu köpekbalığı ve gökkuşağı köpekbalığı siyam yosun yiyiciyi rakip görür ve sürekli kovalar. Çin yosun yiyici ile birleşim de dip bölgesi ve yem için ciddi çekişmeye yol açar. Oskar gibi iri yırtıcılar ise onu av olarak görebilir. Beta ve otocinclus ile birleşimde dikkatli olmak gerekir; yetişkin siyam yosun yiyici hızlı yapısıyla yemi önce kapar.

Yaşla birlikte bazı siyam yosun yiyiciler kendi türüne karşı hafif bölgecilik gösterebilir; bu davranış genellikle kısa kovalamacalarla sınırlı kalır ve yaralanmaya yol açmaz. Birden fazla saklanma yeri ve görüş hattını kesen bitki grupları bu gerginliği azaltır.

Siyam yosun yiyici akvaryumda ürer mi?

Siyam yosun yiyicinin ev akvaryumunda üremesi bilinen bir durum değildir. Ticarette satılan bireyler çiftliklerde hormon uygulamasıyla üretilir veya doğadan toplanır. Doğada üremenin muson döneminde su basan alanlarda gerçekleştiği düşünülmektedir.

Cinsiyet ayrımı da güçtür. Yetişkin dişiler yukarıdan bakıldığında biraz daha dolgun görünür, erkekler daha ince yapılıdır; ancak bu fark güvenilir değildir.

Siyam yosun yiyicide sık görülen hastalıklar nelerdir?

Siyam yosun yiyici dayanıklı bir türdür. Sağlık sorunları çoğunlukla sıçrama kazaları, düşük oksijen ve kötü su kalitesinden kaynaklanır.

• Beyaz benek: Yeni gelen ve stresli bireylerde görülebilir.
• Bakteriyel enfeksiyonlar: Yüzgeç çürümesi ve bıyık aşınması, kirli dip tabakasıyla ilişkilidir.
• Zayıflama: Yosunu tükenen tanklarda ek beslenmesi yapılmayan bireylerde karın içe çöker.
• Sıçrama yaralanmaları: Kapaksız tanklarda en sık görülen ölüm nedenidir.

Yeni bireyleri 2–3 hafta karantinada tutun. Tedavide ilaç dozunu ürün etiketine göre uygulayın; emin olmadığınız durumlarda bir veteriner hekime danışın.