Ryukin

Ryukin nasıl bir japon balığıdır?

Ryukin (Carassius auratus, İngilizce “ryukin goldfish”), sırtındaki belirgin kambur, kısa ve derin gövdesi ve çatallı çift kuyruğuyla tanınan süslü bir japon balığı varyetesidir. Adı Japonya’nın Ryukyu Adaları’ndan gelir; Çin kökenli süslü japon balıklarının buraya ulaşıp Japonya’da geliştirilmesiyle bugünkü biçimini almıştır. Yetişkinlikte 15–20 cm’ye ulaşır ve iyi koşullarda 10–15 yıl yaşar.

Ryukin süslü japon balıklarının en hareketli ve dayanıklı olanlarından biridir. Kırmızı-beyaz, tamamen kırmızı, turuncu ve calico (benekli çok renkli) formları yaygındır. Sırt kamburu omuz bölgesinden başlar ve baş, bu kamburun önünde aşağıya doğru eğimli görünür. Kafasında oranda gibi başlık (wen) bulunmaz.

Bu derin ve kısa gövde yapısı ryukini görsel olarak çekici kılar, ancak bir bedeli vardır: iç organlar daha sıkışık bir alana yerleştiği için yüzme kesesi sorunlarına tek kuyruklu japon balığına göre çok daha yatkındır. Ryukin bakımının merkezinde bu hassasiyeti yönetmek yer alır.

Ryukin kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Ryukin için önerimiz ilk birey için en az 80 litre, her ek birey için yaklaşık 40 litre daha eklemektir; yani iki ryukin için 120 litrelik bir akvaryum iyi bir başlangıçtır. Japon balıkları yoğun atık üreten balıklardır ve küçük hacimlerde amonyak hızla birikir. Fanus ve 20–30 litrelik küçük tanklar ryukin için kesinlikle uygun değildir.

• Tank biçimi: Uzun ve geniş tabanlı tanklar tercih edilmeli; ryukin aktif yüzer ve yüzey alanı oksijenlenmeyi artırır.
• Filtrasyon: Saatte tank hacminin 5–6 katı debiye sahip güçlü bir filtre, ancak doğrudan güçlü akıntı oluşturmayacak şekilde yönlendirilmiş bir çıkış. Çift kuyruklu bu balık sert akıntıda yorulur.
• Zemin: İnce kum veya yutulamayacak kadar iri, yuvarlak çakıl. Japon balıkları zemini karıştırır ve küçük çakılları yutup boğulabilir.
• Dekor ve bitki: Keskin kenarlı dekorlardan kaçının; anubias, Java eğreltisi ve vallisneria gibi sağlam bitkiler kullanın. Yumuşak bitkiler çabucak yenir.

Ryukin için ısıtıcı gerekir mi?

Hayır, ryukin bir soğuk su balığıdır ve normal oda sıcaklığındaki bir evde ısıtıcıya ihtiyaç duymaz. En sağlıklı aralık 18–23 °C’dir; 10 °C’ye kadar inen sıcaklıkları tolere eder, ancak süslü formlar tek kuyruklu japon balıkları kadar soğuğa dayanıklı değildir. 26 °C’nin üzerindeki sürekli sıcaklık metabolizmayı hızlandırır, oksijeni azaltır ve ömrü kısaltır. Kışın odanın 15 °C’nin altına düştüğü durumlarda, ani düşüşleri önlemek için düşük ayarlı bir ısıtıcı kullanılabilir.

Japon balıklarının atık yükü nedeniyle haftalık su değişimi tropikal topluluk tanklarına göre daha büyük olmalıdır. Balığı yalnızca nitrojen döngüsü tamamlanmış bir tanka ekleyin.

Ryukin ne yer ve yüzme kesesi sorunu nasıl önlenir?

Ryukin hepçildir; ancak sıkışık iç organ yapısı nedeniyle beslenme biçimi doğrudan sağlığını belirler. Yüzme kesesi sorununun belirtileri; balığın yan yatması, ters dönmesi, yüzeyde kalması ya da dipten kalkamamasıdır. Çoğu vaka kabızlık, aşırı besleme ve yüzeyden hava yutarak yem yemekten kaynaklanır.

• Batan yem kullanın: Yüzen pul yemler balığın yüzeyden hava yutmasına yol açar. Batan granül veya jel yem tercih edin; pul yem kullanacaksanız önceden tank suyunda ıslatın.
• Az ve sık besleyin: Günde 2 küçük öğün, her biri 1–2 dakikada bitecek kadar.
• Lifli besin ekleyin: Haftada 2–3 kez kabuğu soyulmuş, haşlanmış bezelye ve ıspanak sindirimi düzenler.
• Haftada bir oruç günü: Sindirim sisteminin boşalmasına yardımcı olur.
• Protein: Dondurulmuş kan kurdu ve dafniya haftada 1–2 kez; dafniya doğal bir sindirim düzenleyicisidir.

Yüzme kesesi sorunu başladığında ilk adım, 2–3 gün beslemeyi kesmek ve sonra haşlanmış bezelye vermektir. Su sıcaklığını tolerans aralığının üst bölümüne, 22–23 °C civarına almak sindirimi hızlandırabilir. Kalıcı ya da tekrarlayan vakalarda su değerlerini kontrol edin ve bir veteriner hekime danışın.

Beslenmede sık yapılan bir hata, balığın sürekli yem istemesini açlık olarak yorumlamaktır. Japon balıkları her zaman yem arar; bu davranış gerçek bir ihtiyacı göstermez. Deneyimimizde yüzme kesesi sorunu yaşayan ryukinlerin büyük çoğunluğu, günde üç ve daha fazla öğünle beslenen ve yalnızca yüzen pul yem alan balıklardır. Öğün miktarını balığın göz büyüklüğü kadar bir porsiyonla sınırlamak pratik bir ölçüdür.

Ryukin hangi balıklarla yaşar?

Ryukin için en iyi tank arkadaşları, benzer hızda yüzen diğer süslü japon balıklarıdır: oranda, teleskop göz ve ranchu bu tanıma uyar. Bunlar arasında ryukin en hızlı olanıdır; ranchu ve teleskop göz gibi daha yavaş türlerle birlikte tutulduğunda herkesin yem alabildiğinden emin olun.

Tek kuyruklu japon balığı ve komet, ryukinden çok daha hızlı yüzer ve yemi önce kapar; bu birleşim ancak büyük tanklarda, beslenmenin izlenmesiyle denenebilir. Beyaz bulut dağ balığı gibi küçük türler büyük ryukin tarafından yenebilir. Neon tetra gibi tropikal küçük balıklar hem sıcaklık hem de boyut nedeniyle uygun değildir. Sumatra barbı yüzgeçleri didikler. Pleco vatoz ve çin yosun yiyici ise yavaş japon balıklarının gövdesine yapışarak mukus tabakasını yer; bu türlerle asla birlikte tutulmamalıdır.

Ryukin akvaryumunda dikkat edilmesi gereken bir diğer konu da kalabalıktır. Sık sık litre kuralı aşılarak tutulan japon balıkları, filtre ne kadar güçlü olursa olsun amonyak ve nitrat yükünü taşıyamaz. Tank büyüklüğüne uygun birey sayısı, hem yüzme kesesi sorunlarını hem de yüzgeç hastalıklarını belirgin biçimde azaltır. Yaz aylarında oda sıcaklığı 26 °C’yi aşıyorsa tankı doğrudan güneş almayan bir yere taşımak ve bir soğutma fanı kullanmak faydalıdır.

Ryukin nasıl ürer?

Ryukin, ilkbaharda su sıcaklığı kademeli olarak yükseldiğinde ürer. Üreme mevsiminde erkeklerin solungaç kapaklarında ve göğüs yüzgeçlerinin ön ışınlarında küçük beyaz tüberküller belirir; dişiler ise yandan ve yukarıdan bakıldığında daha dolgun karınlıdır. Erkek dişiyi bitkilere doğru kovalar ve dişi yüzlerce yapışkan yumurta bırakır.

1. Kışın sıcaklığı birkaç hafta 12–15 °C’de tutun, sonra günde 1 °C artırarak 20–22 °C’ye getirin.
2. Bu dönemde yetişkinleri kan kurdu ve artemia ile zengin biçimde besleyin.
3. Tanka yumurtlama paspası veya ince yapraklı bitki demetleri yerleştirin.
4. Yumurtlamadan sonra yumurtaları ayrı bir tanka alın; yetişkinler yumurtaları yer.
5. Yumurtalar 20–22 °C’de 4–6 günde açılır; yavrular önce infüzorya, sonra artemia nauplii ile beslenir.

Yavruların yalnızca küçük bir kısmı iyi bir ryukin gövde ve kuyruk yapısına sahip olur; hobi üreticileri de seçici ayıklama yapar.

Ryukinde sık görülen hastalıklar nelerdir?

• Yüzme kesesi bozukluğu: Türün en yaygın sorunudur; beslenme düzeniyle büyük ölçüde önlenir.
• Beyaz benek: Ani sıcaklık değişimlerinde sık görülür.
• Yüzgeç çürümesi: Kirli suda uzun kuyruk yüzgeçlerinde başlar.
• Amonyak yanıkları: Küçük tank ve yetersiz filtrasyonda yüzgeçlerde kızarıklık ve siyah lekeler oluşur.

Yeni balıkları 2–3 hafta karantinada tutun. İlaç dozunu ürün etiketine göre uygulayın ve tekrarlayan sorunlarda bir veteriner hekime danışın.