Ters Yüzen Kedi Balığı

Ters yüzen kedi balığı neden ters yüzer?

Ters yüzen kedi balığı (Synodontis nigriventris, İngilizce “upside-down catfish”), doğada yaprakların ve dalların alt yüzeyinden yem topladığı için zamanının büyük kısmını karnı yukarıda geçirir; bu davranış hastalık değil, türün doğal yüzme biçimidir. Orta Afrika’da, Kongo Nehri havzasının yavaş akan, bitkili ve kökler arasında gölgeli kesimlerinde yaşar. Yaklaşık 10 cm’ye ulaşır, ancak akvaryumdaki bireylerin çoğu 7–9 cm’de kalır.

Türün Latince adı da bu davranıştan gelir: “nigriventris” kara karın demektir. Çoğu balıkta sırt koyu, karın açık renklidir; bu sayede yukarıdan bakan avcıya karşı karanlık zeminle, aşağıdan bakan avcıya karşı da parlak yüzeyle kamufle olunur. Ters yüzen kedi balığında bu renk düzeni tersine dönmüştür: karın koyu, sırt açık renklidir. Yani balık evrimsel olarak da ters yüzmeye uyum sağlamıştır.

Yavrular ilk haftalarda normal yönde yüzer, birkaç hafta içinde ters yüzme davranışı başlar. Yetişkinler de zeminde yem ararken normal pozisyona dönebilir. Kahverengi, düzensiz koyu benekli gövdesi, üç çift bıyığı ve büyük gözleriyle karakteristik bir görünümü vardır. Gece aktiftir; gündüz kök altlarında ve mağaralarda, çoğu zaman tavana ters yapışmış hâlde dinlenir.

Bu tür doğru bakımla 10–15 yıl yaşayabilir; Synodontis cinsi akvaryum balıkları arasında uzun ömürleriyle bilinir.

Ters yüzen kedi balığı kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Ters yüzen kedi balığı sosyal bir türdür ve en az 3–4 bireylik grup için 75 × 30 cm tabanlı, en az 80 litrelik bir akvaryum gerekir. Tek bırakılan birey çok daha çekingen olur ve gün boyunca görünmez; grup hâlinde ise bireyler birlikte dinlenir, akşam saatlerinde birlikte gezinir.

• Saklanma alanları: Kök odunlar, mağaralar ve yaslanmaya uygun geniş yapraklar. Her birey için bir saklanma noktası bulunmalıdır.
• Bitkiler: Anubias ve Java eğreltisi gibi sert yapraklı bitkiler ile yüzen bitkiler. Yaprak alt yüzeyleri balığın doğal beslenme alanıdır.
• Zemin: Kum ya da yuvarlak hatlı ince çakıl. Bıyıklar keskin zeminde zarar görür.
• Işık: Loş ya da orta. Yüzen bitkiler ışığı kırarak balığın gündüz de dışarı çıkmasını kolaylaştırır.
• Filtre: Orta akıntılı, olgun bir dış ya da askı filtre.
• Isıtıcı: Gerekir. Litre başına yaklaşık 1 W kuralına göre 80 litrelik tank için 100 W ısıtıcı uygundur.

Akvaryuma yeni eklenen bireyler ilk 1–2 hafta neredeyse hiç görünmeyebilir. Bu dönemde yemi ışıklar kapandıktan sonra verin; balıklar zamanla akşam saatlerinde ön camda dolaşmaya başlar.

Ters yüzen kedi balığı hangi su değerlerinde yaşar?

Ters yüzen kedi balığı 24–28 °C sıcaklık, pH 6,0–7,5 ve 5–20 °dGH sertlik aralığında sorunsuz yaşar.

Pulsuz derisi nedeniyle bozulan su kalitesine pullu balıklardan önce tepki verir. Haftalık su değişimini aksatmayın ve nitrojen döngüsü tamamlanmamış bir tanka eklemeyin.

Ters yüzen kedi balığı ne yer?

Ters yüzen kedi balığı hepçildir; hem yüzeyden hem de dipten beslenir ve hazır yemleri, dondurulmuş yemleri ve sebzeleri kolayca kabul eder.

• Temel yem: Batan granül ve kaliteli pul yem. Yüzen pul yemi karnı yukarıda, yüzeyden toplayarak yer.
• Dondurulmuş ve canlı yem: Kan kurdu, artemia, dafniya, haftada 2–3 kez.
• Bitkisel yem: Haşlanmış ve kabuğu soyulmuş bezelye, salatalık dilimleri, spirulina tableti.

Gece aktif olduğu için en verimli besleme zamanı ışıkların kapanmasından hemen sonrasıdır. Gündüz beslemelerinde hızlı yüzen tank arkadaşları yemi kapabilir; birkaç batan tableti saklanma alanlarının yakınına bırakmak her bireyin pay almasını sağlar.

Ters yüzen kedi balığı hangi balıklarla yaşar?

Ters yüzen kedi balığı barışçıl, orta boy ve ağzına sığmayacak büyüklükteki balıklarla uyumludur. Kongo tetra (aynı havzadan gelen doğal komşusudur), melek balığı, inci gurami, mavi gurami, boesemani gökkuşağı ve benekli koridoras iyi tank arkadaşlarıdır.

Yetişkin bir ters yüzen kedi balığı gece neon tetra boyutundaki çok küçük balıkları avlayabilir; bu risk küçüktür ama yoktur da diyemeyiz. Kiraz karides yavruları da avlanır. Ancistrus gibi saklanma alanı arayan dip balıklarıyla mağara rekabeti olabilir; her türe ayrı saklanma noktası sağlayın. Oskar ve flowerhorn gibi büyük ve agresif çiklitler ise uygun değildir.

Ters yüzen kedi balığının Malawi ve Tanganyika çiklitleri için satılan diğer Synodontis türleriyle karıştırılmaması gerekir. Synodontis multipunctatus ya da Synodontis petricola gibi türler sert ve alkali su ister, ters yüzmez ve farklı bir bakım gerektirir.

Ters yüzen kedi balığı nasıl ürer, erkek dişi nasıl anlaşılır?

Ters yüzen kedi balığı akvaryumda nadiren ürer; ticari üretim çoğunlukla hormon desteğiyle yapılır. Yetişkin dişiler daha iri ve daha dolgun karınlıdır, erkekler daha ince yapılıdır ve renkleri genellikle biraz daha koyudur. Erkeklerde genital papilla daha belirgin ve sivridir.

Akvaryumda gerçekleşen üremelerin çoğu, iyi beslenen olgun bir grupta su değişimi sonrasında kendiliğinden olmuştur. Bildirilen gözlemlerde yumurtalar bir mağaraya ya da çukura bırakılır, birkaç gün içinde açılır ve yavrular ilk dönemde normal pozisyonda yüzer. Ev akvaryumunda bu tür için güvenilir, adım adım bir üretim yöntemi oturmuş değildir; üreme hedefleniyorsa grubu büyütmek, yumuşak su ve bol canlı yem en iyi başlangıçtır.

Ters yüzen kedi balığında sık görülen hastalıklar nelerdir?

Ters yüzen kedi balığında en sık görülen sorunlar beyaz benek, bakteriyel deri enfeksiyonları ve bıyık aşınmasıdır. Bunların çoğu kötü su kalitesi ve yeni balık eklenmesinin ardından ortaya çıkar.

• Beyaz benek: Pulsuz deri üzerinde beyaz noktalar. Pulsuz balıklar için önerilen azaltılmış dozu kullanın.
• Bakteriyel lekeler: Deride kızarıklık, beyazlaşan yüzgeç kenarları. Önce su değerlerini kontrol edip su değişimini artırın.
• Bıyık aşınması: Keskin zemin ya da kirli kumla ilişkilidir.
• Gündüz normal yüzme: Yetişkin bir bireyin sürekli normal yönde ve halsiz yüzmesi stres ya da hastalık belirtisi olabilir; diğer belirtilerle birlikte değerlendirin.

Pulsuz kedi balıkları bakır ve bazı boya içerikli ilaçlara hassastır. İlacı yalnızca ürün etiketindeki doza göre uygulayın ve emin olmadığınız durumlarda su ürünleri konusunda deneyimli bir veteriner hekime danışın. Yeni bireyleri 2–3 hafta karantinada tutmak hastalık riskini büyük ölçüde azaltır.