Pangasius (Köpekbalığı Kedi Balığı)

Pangasius akvaryumda tutulur mu?

Hayır, pangasius ev akvaryumu için uygun bir balık değildir. Pangasius (Pangasianodon hypophthalmus, İngilizce “iridescent shark” ya da “iridescent shark catfish”), Türkiye’de köpekbalığı kedi balığı adıyla da bilinir; akvaryumda bile 90–100 cm’yi kolayca geçer, doğada 130 cm standart boya ve onlarca kilogram ağırlığa ulaşabilir. Yetişkin tek bir birey için kaynaklarda verilen en küçük alan yaklaşık 450 × 180 × 180 cm, yani 14 500 litre civarında bir havuzdur. Bu, bir apartman dairesindeki herhangi bir akvaryumun çok ötesindedir.

Pangasius Güneydoğu Asya’da, Mekong ve Chao Phraya nehir havzalarında yaşayan, uzun mesafeli göç eden bir nehir balığıdır. Dünyada en çok yetiştirilen gıda balıklarından biridir; marketlerde “pangasius fileto” olarak satılan ürün bu türden elde edilir. Akvaryum dükkânlarında ise 5–8 cm’lik, parlak gümüş renkli ve köpekbalığını andıran yavrular olarak satılır. Bu yavrular ilk yılda 30 cm’ye yaklaşabilecek bir hızla büyür.

Bu sayfayı pangasius almayı düşünenlerin satın almadan önce gerçekleri bilmesi için hazırladık. Elinizde zaten bir pangasius varsa, aşağıdaki bilgiler onu büyüyene kadar en iyi koşullarda tutmanıza ve doğru zamanda uygun bir yere teslim etmenize yardımcı olacaktır.

Pangasius kaç cm olur ve kaç yıl yaşar?

Pangasius doğada 130 cm’ye ulaşır; akvaryumda bu boya nadiren ulaşır, ancak 90 cm’yi kolayca aşar. Küçük tankta tutulan bireyler bu boya ulaşmadan ölür; “akvaryuma göre büyür” inancı yanlıştır. Küçük alanda büyüme bodurlaşır, omurga ve iç organlar sağlıksız gelişir ve balığın ömrü kısalır. Uygun koşullarda pangasius 15–20 yıl, hatta daha uzun yaşayabilir.

Pangasius kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Yetişkin pangasius için yaklaşık 15 000 litrelik, en az 450 cm uzunluğunda bir havuz gerekir; gençken bile 120 cm’lik bir akvaryum yalnızca birkaç aylık geçici bir çözümdür. Tür sürü hâlinde yaşar ve tek başına daha ürkek olur; bu da gereken alanı katlar.

• Serbest yüzme alanı: Pangasius sürekli ve hızlı yüzer. Dekor en aza indirilmeli, tankın ortası tamamen açık bırakılmalıdır.
• Ürkeklik: Ani ışık, kapı çarpması ya da tanka yaklaşan biri pangasiusu panikletir; balık camlara ve dekora çarparak burnunu ve gözlerini yaralar. Dar tanklarda bu yaralanmalar sık görülür.
• Filtrasyon: Çok güçlü, tank hacminin saatte birkaç katını döndüren filtrasyon ve yüksek oksijen.
• Kapak: Ağır ve sıkı olmalı; panikleyen pangasius sıçrar.
• Isıtıcı: Gerekir. Litre başına yaklaşık 1 W genel kuralı geçerlidir; bu ölçekte bir havuzda ısıtma çoğu zaman merkezi sistemle çözülür.

Genç pangasius tutan birçok akvaryumcu, balık 25–30 cm’ye ulaştığında onu verebileceği bir yer bulamaz. Kamu akvaryumları da bu türü çoğu zaman kabul etmez, çünkü ellerinde yeterince birey vardır. Bu yüzden önerimiz açıktır: büyük bir havuz kurma imkânınız yoksa pangasius almayın.

Pangasius hangi su değerlerinde yaşar?

Pangasius 22–26 °C sıcaklıkta, pH 6,5–7,5 aralığında ve geniş bir sertlik toleransıyla yaşar; asıl ihtiyacı hacim ve temiz sudur.

Pangasius büyüdükçe çok fazla yem tüketir ve buna orantılı atık üretir. Gençken bile haftada %40–50 su değişimi gerekir. Su değerleri geniş bir aralıkta kabul edilebilir olsa da pangasius sıcaklık ve pH’taki ani değişimlere panikle tepki verir; su değişimi sırasında yeni suyun sıcaklığını tank suyuna eşitleyin ve suyu yavaşça ekleyin. Yüksek amonyak ve nitrit, bu boyutta bir balığın dar alandaki atık yükü nedeniyle birkaç saat içinde tehlikeli düzeylere çıkabilir; düzenli test kiti kullanımı şarttır.

Pangasius ne yer?

Pangasius hepçildir; gençken protein ağırlıklı, yetişkinken giderek daha fazla bitkisel yemle beslenir. Doğada yetişkin bireyler meyve, bitki parçaları, kabuklular ve küçük balıklarla beslenir.

• Gençler: Kaliteli granül, solucan, kan kurdu, doğranmış karides.
• Yetişkinler: Ispanak, haşlanmış bezelye, spirulina içeren granüller, ara sıra meyve.
• Sıklık: Gençlerde günde 2 kez az miktarda, yetişkinlerde günde 1 kez.

Yetişkin pangasiusların dişleri körelir ve beslenme tamamen bitkisel ağırlıklı hâle gelir. Yüksek proteinli yemlerle aşırı beslenen bireylerde yağlanma ve sindirim sorunları görülür. Pangasius yemi büyük lokmalarla ve hızla yuttuğu için aynı tanktaki yavaş balıklar aç kalabilir; yemi tankın birkaç noktasına dağıtın. Yemlemeden sonra 5 dakika içinde yenmeyen artıkları çıkarmak, bu kadar büyük bir biyolojik yükü olan türde su kalitesini korumanın en basit yoludur.

Pangasius hangi balıklarla yaşar?

Pangasius yalnızca ağzına sığmayacak büyüklükte, sakin ve kendisi kadar büyük havuz ihtiyacı olan balıklarla tutulabilir. Arowana, vatoz ve oskar bu koşulda tank arkadaşı olabilir. Bala köpekbalığı ve severum gençken uyumlu görünse de pangasius büyüdükçe ya av hâline gelir ya da yemden pay alamaz.

Pangasius saldırgan değildir; tam tersine çok ürkektir ve 5 ya da daha fazla bireylik bir grupta kendini daha güvende hisseder. Ancak bu, tek bir birey için bile yetmeyen alan ihtiyacını beş katına çıkarmak demektir. Flowerhorn gibi agresif çiklitler onu sürekli panikletir ve kaçarken yaralanmasına yol açar. Neon tetra, lepistes ve kiraz karides gibi küçük canlılar ise doğrudan yem olur.

Pangasius akvaryumda ürer mi?

Pangasius ev akvaryumunda ürememektedir. Doğada yağmur mevsiminde nehrin yukarı kesimlerine göç ederek yumurtlar; ticari üretim ise büyük havuzlarda hormon uygulamasıyla yapılır. Erkek ve dişiyi dışarıdan ayırt etmek akvaryum boyundaki bireylerde mümkün değildir. Cinsel olgunluk, balık birkaç yaşında ve onlarca santimetre boyundayken gerçekleşir.

Doğadaki yaban popülasyonu, baraj inşaatları ve aşırı avcılık nedeniyle IUCN Kırmızı Listesi’nde tehlike altında olarak değerlendirilmektedir. Ticarette satılan bireylerin neredeyse tamamı çiftlik üretimidir. Büyüyen pangasiusu asla doğal sulara bırakmayın; tropikal bir tür olsa da yerli ekosisteme hastalık taşıyabilir ve sıcak sularda hayatta kalabilir.

Pangasiusta sık görülen hastalıklar nelerdir?

Pangasiusta en sık görülen sorunlar küçük tank kaynaklı fiziksel yaralanmalar, kötü su kalitesine bağlı bakteriyel enfeksiyonlar ve beyaz benektir.

• Burun ve göz yaralanmaları: Panikle camlara çarpmanın sonucudur. Tank çevresinde ani hareketleri azaltın, gece ışığı kullanın.
• Bodurlaşma ve omurga eğriliği: Yetersiz alanda büyümenin kalıcı sonuçlarıdır.
• Bakteriyel enfeksiyonlar: Yaraların üzerine kolayca yerleşir; temiz su iyileşmenin temelidir.
• Beyaz benek: Pulsuz deri nedeniyle ilaçlara hassastır.

Pulsuz bir tür olduğu için bakır ve bazı ilaçlara duyarlıdır. İlacı yalnızca ürün etiketindeki doza göre uygulayın ve emin olmadığınız durumlarda su ürünleri konusunda deneyimli bir veteriner hekime danışın.