Melek Balığı

Melek balığı nasıl bir türdür ve kaç cm olur?

Melek balığı (Pterophyllum scalare), gövde uzunluğu 15 cm’ye, yüzgeçleriyle birlikte yüksekliği 20 cm’nin üzerine çıkabilen, Güney Amerika kökenli yassı gövdeli bir çiklittir. Doğada Amazon havzasının yavaş akan, bitki ve dal yığınlarıyla dolu kıyılarında, sular yükseldiğinde su basan orman bölgelerinde yaşar. Dikey çizgili gövdesi, bu sık dallı ortamlarda kamuflaj sağlar.

Akvaryumda satılan melek balıklarının neredeyse tamamı yetiştirme ürünüdür. Gümüş (yabani form), mermer, siyah, altın, zebra, koi, “platinum” ve tül yüzgeçli varyeteler en çok bilinenlerdir. Yetiştirme balıkları yabani bireylere göre su değerlerine çok daha toleranslıdır; bu yüzden melek balığı, çiklitler arasında orta düzey hobiciye en uygun türlerden biridir.

Melek balığı genellikle sakin bir tür olarak bilinir, ancak bir çiklittir: çiftleştiğinde bölge savunur ve ağzına sığabilecek her balığı yiyebilir. Mağazada 3–4 cm’lik bir yavru olarak alınan melek balığı, bir yıl içinde neon tetra gibi küçük türleri avlayacak boyuta ulaşır. Uygun koşullarda 10–12 yıl, iyi bakımla daha uzun yaşayabilir.

Melek balığı için akvaryum nasıl kurulur?

Yetişkin bir melek balığı grubu için en az 200 litrelik, 100 cm uzunluğunda ve 50 cm yüksekliğinde bir akvaryum öneriyoruz. Yükseklik bu türde kritik bir ölçüdür; alçak akvaryumlarda uzun sırt ve karın yüzgeçleri zemin ve yüzey arasında sıkışır.

• Grup büyüklüğü: Melek balıkları gençken 5–6’lık gruplar hâlinde iyi geçinir. Grup içinde çiftler oluştuğunda diğer bireyler kovalanabilir; bu noktada 200 litrelik bir akvaryumda bir çift ve birkaç uyumlu tür en dengeli düzendir. Tek başına tutulan melek balığı da sağlıklı yaşayabilir.
• Bitkilendirme: Amazon kılıcı (Echinodorus), vallisneria ve dikey konumlandırılmış kök parçaları doğal yaşam alanını taklit eder. Geniş yapraklı bitkiler ileride yumurtlama yüzeyi olarak kullanılır.
• Akıntı: Melek balığı güçlü akıntıyı sevmez. Dış filtre çıkışını bir yağmurlama borusuyla dağıtın veya cama doğru yönlendirin.
• Işık ve dekor: Orta şiddette ışık ve yüzer bitkilerle hafif gölgelenmiş alanlar stresi azaltır. Keskin kenarlı dekorlar yüzgeçlere zarar verebilir.

Akvaryum nitrojen döngüsünü tamamlamış, olgun bir filtreye sahip olmalıdır. Melek balıkları nitrat birikimine karşı uzun vadede hassastır; düzenli su değişimi bu türde sağlık sorunlarının çoğunu önler.

Zemin olarak ince kum veya yuvarlak taneli çakıl kullanın. Akvaryumu kalabalık bir koridorun yanına ya da kapının hemen önüne yerleştirmekten kaçının; melek balıkları ani hareketlerle ürküp camlara çarpabilir. Gece lambası olmadan ışıkların aniden kapanması da benzer bir panik yaratabildiği için oda ışığı açıkken akvaryum ışığını kapatmak iyi bir alışkanlıktır.

Melek balığı için su değerleri nelerdir?

Melek balığı için önerilen değerler pH 6,0–7,5, sıcaklık 24–30 °C ve 3–15 °dGH sertliktir. Yetiştirme balıkları çoğu şehir suyuna uyum sağlar; yabani yakalanmış bireyler ise yumuşak ve asidik su ister.

pH’ı kimyasallarla sık sık oynatmak, istenen değerin biraz dışında ama sabit bir su kadar zararlı olabilir. Önerimiz, musluk suyunuzun değerleri yukarıdaki aralığa yakınsa onu sabit tutmaktır. Su değişimlerinde yeni suyun sıcaklık farkı 1–2 °C’yi geçmemelidir.

Melek balığı ne yer?

Melek balığı hepçil ama protein ağırlıklı beslenen bir türdür. Doğada küçük kabuklular, böcek larvaları, solucanlar ve küçük balıklarla beslenir.

• Temel yem: Çiklitlere yönelik kaliteli pul veya yavaş batan granül yem, günde 1–2 öğün.
• Dondurulmuş yemler: Artemia, sivrisinek larvası, mysis karidesi ve dafnia; haftada 3–4 kez.
• Bitkisel kısım: Spirulina içeren yem haftada birkaç kez sindirime destek olur.

Melek balıkları yemi genellikle su ortasında yakalar, zemine düşen yemi toplamaya pek ilgi göstermez. Bu yüzden dibe çöken artıkları temizleyecek koridoras gibi dip balıkları faydalıdır. Canlı tubifex gibi kaynağı belirsiz canlı yemler parazit taşıyabilir; dondurulmuş alternatifler daha güvenlidir.

Melek balığı hangi balıklarla birlikte yaşar?

Melek balığı, ağzına sığmayacak kadar iri ve sakin türlerle en iyi uyumu gösterir. Panda koridoras ve benekli koridoras dip katmanında, ancistrus yosun temizliğinde, mavi gurami ve ballı gurami orta katmanda iyi arkadaşlardır. Kırmızı burunlu tetra ve kongo tetra gibi daha iri tetralar, melek balığıyla birlikte büyütüldüklerinde genellikle sorun yaşamaz.

Neon tetra ve kardinal tetra özel bir uyarı gerektirir: doğada melek balığının av listesindedirler. Yavru melek balığıyla birlikte büyüyen neonlar bir süre güvende olabilir, ancak yetişkin melek balığı geceleri neonları avlayabilir. Sumatra barbı uzun yüzgeçleri ısırdığı için kesinlikle uygun değildir. Kiraz karides de çoğu durumda yem olur. Oskar ve Malawi çiklitleri ise mizaç ve su değerleri bakımından tamamen uyumsuzdur.

Melek balığı nasıl ürer?

Melek balığı yumurtlayan bir çiklittir; çift, yumurtalarını düz ve dikey bir yüzeye yapıştırır ve her iki ebeveyn de yumurtaları korur. Cinsiyeti dışarıdan ayırt etmek zordur; en güvenilir yöntem, yumurtlama sırasında ortaya çıkan genital papillanın şeklini gözlemlemektir.

1. Çift oluşturma: 6 civarı genç bireyi birlikte büyütün; 8–12 aylıkken çiftler kendiliğinden oluşur.
2. Yumurtlama yüzeyi: Geniş bir Amazon kılıcı yaprağı, eğik konumlu bir taş, ısıtıcı ya da akvaryum camı kullanılabilir. Hobide özel yumurtlama konisi veya eğik yerleştirilmiş arduvaz levha yaygındır.
3. Yumurtalar: Bir seferde 100–1000 yumurta bırakılabilir. 27–28 °C’de yaklaşık 2–3 günde açılır; larvalar 4–5 gün daha yumurta keselerinden beslenir.
4. Yavru besleme: Serbest yüzmeye başlayan yavrular yeni çıkmış artemia ile günde 3–4 kez beslenir.

Genç çiftlerin ilk birkaç yumurtlamada yumurtaları yemesi yaygındır ve genellikle zamanla düzelir. Topluluk akvaryumunda yumurtalar diğer balıklar tarafından yenebilir; ciddi üretim için çifti ayrı bir 100 litrelik akvaryuma almak gerekir.

Melek balığında sık görülen hastalıklar nelerdir?

Melek balığında en sık karşılaşılan sorunlar beyaz benek, yüzgeç çürümesi, iç parazitler, hexamita kaynaklı delik hastalığı belirtileri ve melek balığına özgü bulaşıcı bir rahatsızlık olan “melek balığı virüsü” olarak bilinen tablodur.

• Beyaz benek: Yeni balık eklendikten sonra sık görülür; etiket dozunda ilaç ve kademeli sıcaklık artışı uygulanır.
• Yüzgeç çürümesi: Uzun yüzgeçlerde beyazlaşma ve parçalanma; ilk adım su kalitesini düzeltmektir.
• İç parazitler: Beyaz ve ipliksi dışkı, iştahsızlık, kararma. Antiparaziter ürünleri etiket talimatına göre kullanın; ağır vakalarda veteriner hekime danışın.
• Bulaşıcı sümüksü salgı ve kayıplar: Yeni alınan melek balıklarından sonra akvaryumdaki diğer melek balıklarında yayılan hastalık tablosu bildirilmiştir. Karantina en önemli korumadır.

Yeni melek balıklarını en az 3–4 hafta ayrı bir akvaryumda gözlemlemenizi öneririz. Bu süre, melek balığına özgü bulaşıcı hastalıkların belirti vermesi için gereklidir.