Endler Lepistesi

Endler lepistesi nedir, lepistesten farkı ne?

Endler lepistesi (Poecilia wingei), Venezuela’nın kuzeydoğusundaki Cumaná bölgesinde, Laguna de Patos çevresindeki sığ, sıcak ve sert sulardan bilinen, erkeği yalnızca 2–2,5 cm boyunda kalan küçük bir canlı doğurandır. Görünüş olarak lepistese çok benzer, ancak daha küçüktür, gövdesi daha ince yapılıdır ve erkeklerin turuncu, siyah ve metalik yeşil desenleri neon gibi parlar.

Endler ile lepistes aynı akvaryumda kolayca melezleşir. Bu nedenle piyasada “Endler” adıyla satılan balıkların bir kısmı aslında melezdir. Saf hattı korumak isteyen hobiciler Endler’i yalnızca kendi türüyle tutar. Dişiler 3–3,5 cm’ye kadar büyür, gövdeleri gri-gümüş renktedir ve neredeyse desensizdir.

Küçük boyu, sakin mizacı ve kolay üremesiyle Endler, 40 litrelik bir akvaryumla başlamak isteyen yeni hobiciler ve bitkili nano akvaryum sevenler için uygundur. Ömrü kısadır; 2–3 yıl tipik değerdir.

Hobide “Black Bar”, “Tiger”, “Red Chest”, “Yellow Tiger” ve “Peacock” gibi adlarla satılan çok sayıda renk hattı bulunur. Bu hatlar, yabani popülasyonlardan alınan balıkların seçici yetiştirilmesiyle elde edilmiştir. Erkeklerin desenleri bireyden bireye değişir; aynı hattan iki erkek bile birbirinin tıpatıp aynısı değildir. Bu çeşitlilik, Endler’i küçük bir akvaryumda bile izlemesi keyifli bir tür yapar.

Endler lepistesi için nasıl bir akvaryum gerekir?

Küçük bir Endler kolonisi için 40 litrelik, 45–60 cm uzunluğunda bir akvaryum yeterlidir. Tür hızlı çoğaldığı için 60 litre ve üzeri bir hacim, su kalitesini daha kolay sabit tutmanızı sağlar.

• Grup yapısı: Her erkek için 2–3 dişi tutun. Yalnızca erkeklerden oluşan bir grup da mümkündür; bu durumda üreme olmaz ve erkekler birbirine gösteriş yaparak en canlı renklerine bürünür.
• Bitkiler: Java yosunu, ceratophyllum, limnophila ve yüzey bitkileri yavruların saklanması için çok değerlidir.
• Filtre: Sünger filtre veya girişi süngerle korunan bir askı filtre en güvenli seçimdir; yavrular açık filtre girişine kolayca emilir.
• Kapak: Endler de zıplayabilir; kapak kullanmanızı öneririz.
• Işık: Orta şiddette aydınlatma erkeklerin metalik renklerini en iyi şekilde ortaya çıkarır.

Akvaryumu balık eklemeden en az 3–4 hafta çalıştırın ve nitrojen döngüsünün tamamlandığını testle doğrulayın. Küçük vücutlu türler amonyak ve nitrite karşı daha hassastır.

Zemin olarak ince kum veya küçük taneli çakıl uygundur. Endler zamanının çoğunu orta ve üst su katmanında geçirdiği için zemin seçimi bitkilerin ihtiyacına göre yapılabilir. Yüzeye uzanan uzun gövdeli bitkiler ve birkaç kök parçası, erkeklerin dişileri sürekli takip etmesinden yorulan dişiler için kaçış noktası oluşturur. Bitkili akvaryumda CO2 kullanılıyorsa pH’ın 6,8’in altına düşmemesine dikkat edin.

Endler lepistesi için su değerleri nasıl olmalı?

Endler için ideal değerler pH 7,0–8,0, sıcaklık 24–28 °C ve 10–25 °dGH sertliktir. Doğal yaşam alanının suyu sert ve mineralce zengin olduğundan tür yumuşak, asidik suda kolay hastalanır.

Sıcaklığın 28 °C’nin üzerinde uzun süre tutulması metabolizmayı hızlandırır ve ömrü kısaltabilir. Deneyimimizde 25–26 °C, hem renk hem de sağlıklı üreme için en dengeli noktadır.

Endler lepistesi ne yer?

Endler hepçildir ve ağzı çok küçük olduğu için yemin boyutu önemlidir. Doğada alg, mikroorganizmalar ve küçük omurgasızlarla beslenir.

• Temel yem: İnce öğütülmüş pul yem veya mikro granül, günde 2 öğün.
• Bitkisel kısım: Spirulina katkılı yem; akvaryum camındaki ince yosun tabakası da doğal bir besin kaynağıdır.
• Canlı ve dondurulmuş yem: Yeni çıkmış artemia, dafnia, mikrokurt ve parçalanmış sivrisinek larvası haftada birkaç kez.

Az ama sık beslemek bu küçük türde en iyi sonucu verir. Bir öğünde 1–2 dakikada bitecek miktarı geçmeyin. Haftada bir gün yem vermemek sindirim sistemini dinlendirir ve kabızlık riskini azaltır. Tatile çıkarken 4–5 güne kadar yemsiz kalmak sağlıklı yetişkin Endler’ler için sorun oluşturmaz; tatil yem tabletleri ise suyu kirletebildiği için önermiyoruz.

Endler lepistesi hangi türlerle birlikte tutulabilir?

Endler, kendisini yiyemeyecek kadar küçük ve barışçıl türlerle iyi geçinir. Kiraz karides ve amano karidesi ile birlikte tutulduğunda yetişkin karideslere zarar vermez; ancak çok küçük karides yavrularını yiyebilir. Otocinclus, panda koridoras ve harlequin rasbora sert-orta sert suya uyum sağlayabilen uygun arkadaşlardır.

Lepistes ile birlikte tutmak teknik olarak sorunsuzdur ama melezleşme kaçınılmazdır; saf hat istiyorsanız ayrı tutun. Sumatra barbı yüzgeç ısırdığı için uygun değildir. Melek balığı, oskar ve Malawi çiklitleri ise Endler’i av olarak görür.

Endler lepistesi nasıl ürer?

Endler canlı doğurur ve uygun koşullarda neredeyse her ay doğum yapar. Erkek, gonopodyum adı verilen dönüşmüş anal yüzgeciyle dişiyi döller; dişi spermleri saklayarak sonraki doğumlarda da kullanabilir.

1. Gebelik süresi: 25–26 °C’de yaklaşık 23–24 gün.
2. Yavru sayısı: Lepistese göre daha azdır; genellikle 5–25 yavru.
3. Yavru güvenliği: Endler ebeveynleri yavrularını lepistes kadar yoğun avlamaz, yine de yoğun bitki ve yüzey örtüsü hayatta kalma oranını artırır.
4. Besleme: Yavrulara ilk günden toz yem, yeni çıkmış artemia ve mikrokurt verin; günde 3–4 öğün büyümeyi hızlandırır.
5. Cinsiyet ayrımı: Erkeklerde renk 3–4 haftalıkken belirmeye başlar; 2–3 aylıkken cinsel olgunluğa ulaşırlar.

Kontrolsüz çoğalma kısa sürede akvaryumu doldurabilir. Nüfusu sınırlamak için erkek ve dişileri ayırabilir ya da fazla yavruları başka hobicilerle paylaşabilirsiniz.

Endler lepistesinde hangi hastalıklar sık görülür?

Endler genel olarak dayanıklıdır; en sık görülen sorunlar beyaz benek, kolumnaris, yüzgeç çürümesi ve iç parazitlerdir. Kalabalık ticari yetiştirme koşullarından gelen balıklar parazit taşıyabilir.

• Beyaz benek: Gövdede beyaz noktalar ve camlara sürtünme. Sıcaklığı kademeli olarak yükseltmek ve etiket dozunda ilaç kullanmak standarttır.
• Kolumnaris: Ağız çevresinde ve sırtta pamuksu beyaz lekeler; hızlı ilerler. Su kalitesini düzeltin ve uygun antibakteriyel ürünü etiketine göre kullanın.
• İç parazitler: Beyaz, ipliksi dışkı ve yemesine rağmen zayıflama. Antiparaziter ürünleri etiket talimatına göre uygulayın; gerekirse veteriner hekime danışın.

Yeni gelen balıkları 2 hafta karantinada tutmak, Endler kolonisini korumanın en etkili yoludur.

Uzun süre yalnızca kendi içinde çoğaltılan kolonilerde akraba çiftleşmesine bağlı sorunlar görülebilir: yavru sayısında azalma, omurga eğriliği ve renklerde solma. Her 1–2 yılda bir aynı hattan, farklı bir kaynaktan birkaç yeni birey eklemek kolonideki genetik çeşitliliği korur.