Papağan Çiklit

Papağan çiklit nasıl bir balıktır, kaç cm olur ve kaç yıl yaşar?

Papağan çiklit (İngilizce ‘blood parrot cichlid’; kesin ebeveynleri belgelenmemiş, Orta Amerika çiklitlerinden üretilmiş bir melez), yaklaşık 1980’lerin ortasında Tayvan’da geliştirilen ve doğada bulunmayan bir akvaryum balığıdır. Yetişkinlikte 15–20 cm boya ulaşır ve iyi koşullarda 10–15 yıl yaşar. Ebeveyn türler arasında en sık midas çiklidi (Amphilophus citrinellus), kırmızı başlı çiklit (Vieja synspilus) ve severum gibi türler anılır; ancak üreticiler kesin formülü paylaşmadığı için bu bilgi kesin değildir.

Balığın yuvarlak gövdesi, iri gözleri ve gagaya benzeyen küçük ağzı ona adını verir. Renk yelpazesi turuncu, kırmızı, sarı ve beyaz arasında değişir. Erkeklerin büyük kısmı kısırdır; dişiler yumurtlar ama döllenmiş yumurta elde etmek nadirdir. Bu yüzden satıştaki bireylerin neredeyse tamamı Asya’daki ticari üretim tesislerinden gelir.

Papağan çiklit üzerine refah tartışması

Papağan çiklit, hobide etik açıdan en çok tartışılan balıklardan biridir. Eleştirenler, ağzın tam kapanmamasının balığın beslenmesini zorlaştırdığını, omurga ve yüzme kesesi şekil bozukluklarının bu melezde daha sık görüldüğünü belirtir. Bazı tesislerde boyalı enjeksiyonla renk verilen, deriye desen işlenen ya da kuyruk yüzgeci kesilerek kalp biçimine getirilen bireyler de satılır. Savunanlar ise doğru bakımda dayanıklı, uzun ömürlü ve sakin bir balık olduğunu vurgular. Önerimiz, doğal renkli, boyasız bireyleri tercih etmek ve kuyruğu kesilmiş ya da desen işlenmiş balıkları satın almamaktır; talep azaldıkça bu uygulamalar da azalır.

Papağan çiklit kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Papağan çiklit için en az 200 litre ve 100–120 cm taban uzunluğu önerilir; bu hacim 3–4 bireylik bir grup için yeterlidir. Tek birey 150 litrede tutulabilir, ancak tür grup hâlinde daha hareketli ve özgüvenlidir. Papağan çiklitler kazıyıcıdır ve saklanmayı sever; ürkek bireyler sığınak bulamadığında renk kaybeder.

• Zemin: İnce kum ya da yuvarlak, küçük çakıl. Balıklar sık sık kazıp çukur açar.
• Sığınak: Her bireye en az bir mağara, saksı ya da kök altı boşluk düşmelidir.
• Bitki: Kökleri sökülebildiği için anubias ve Java eğreltisi gibi kaya ve köke bağlanan bitkiler daha uygundur.
• Filtre: Saatte hacmin 4–5 katı debi. Akıntı orta düzeyde olmalı; yuvarlak gövdeli bu balık güçlü akıntıda zorlanır.
• Isıtıcı: Gereklidir. Litre başına 1 W kuralıyla 200 litreye 200 W yeterlidir.

Haftalık %25–30 su değişimi nitratı kontrol altında tutar ve rengin canlı kalmasına yardım eder.

Papağan çiklit için ideal su değerleri nelerdir?

Papağan çiklit nötr civarı ve orta sertlikte suyu sever: 24–27 °C sıcaklık, pH 6,5–7,5 ve 5–15 dGH sertlik idealdir. Melez yapısı sayesinde su değerlerine geniş tolerans gösterir; asıl önemli olan değerlerin kararlı kalmasıdır.

Yeni akvaryuma papağan çiklit eklemeden önce amonyak ve nitritin en az bir hafta boyunca sıfırda kaldığını doğrulayın.

Papağan çiklit ne yer?

Papağan çiklit hepçildir; ancak ağzı tam kapanmadığı ve dar açıldığı için yemin boyutu ve kıvamı içeriğinden de önemlidir. En uygun temel yem, ağız boyuna uygun küçük, yavaş batan ve kolay yumuşayan çiklit peletidir. Yüzeyde kalan büyük pul ve sert peletler balığın yutmasını zorlaştırır.

• Temel yem: 2–3 mm, batan ya da yavaş batan pelet. Astaksantin içeren yemler kırmızı-turuncu rengi destekler.
• Takviye: Haftada 2–3 kez dondurulmuş artemia, misis ve kan kurdu.
• Bitkisel yem: Haftada bir kez kabuğu soyulmuş haşlanmış bezelye; sindirimi düzenler.

Günde 2 kez, 2 dakikada bitecek kadar yem verin. Yemlenme sırasında her bireyin gerçekten yutabildiğini izleyin; zayıflayan bir papağan çiklit çoğu zaman yem bulamadığı için değil, yutamadığı için kilo kaybeder. Böyle bir bireyi birkaç gün ayrı bir akvaryumda, ezilmiş pelet ve dondurulmuş artemia ile beslemek toparlanmasını hızlandırır.

Papağan çiklit hangi balıklarla yaşar?

Papağan çiklit en iyi, ağzına sığmayacak büyüklükte ve benzer mizaçtaki orta boy balıklarla yaşar. Severum, kongo tetra, boesemani gökkuşağı balığı ve ancistrus iyi eşleşmelerdir. Sterbai koridoras gibi sıcak suya dayanıklı koridoraslar da dip katmanında uyumlu bir tamamlayıcıdır.

Melek balığı ve mavi akara ile birlikte tutulabilir; ancak her iki tür de üreme döneminde bölge savunduğu için 250 litre üzeri hacim ve bol sığınak gerekir. Ağzı küçük olduğundan papağan çiklit yem yarışında hızlı ve agresif türlerin gerisinde kalır; bu nedenle malawi çiklitleri ve flowerhorn gibi baskın türler uygun değildir. Neon tetra ve kiraz karides gibi küçük canlılar ise av olabilir.

Papağan çiklit nasıl ürer, erkek dişi nasıl anlaşılır?

Papağan çiklit çiftleşme davranışı gösterir ve yumurta bırakır, ancak erkeklerin çoğu kısır olduğu için yumurtalar genellikle döllenmez. Bu davranış balığın sağlıklı ve rahat olduğunun iyi bir göstergesidir.

1. Bir çift oluştuğunda balıklar düz bir taşı ya da mağara tabanını temizler ve çevreyi diğer balıklara karşı savunur.
2. Dişi taşa birkaç yüz yumurta bırakır; çift yumurtaların başında nöbet tutar ve yüzgeçleriyle su akışı sağlar.
3. Döllenmeyen yumurtalar 1–2 gün içinde beyazlayıp küflenir; ebeveynler bu yumurtaları kendileri yer.
4. Nadiren döllenme gerçekleşirse yavrular 3–4 günde açılır ve yeni çıkmış artemia nauplii ile beslenir.

Erkek ve dişiyi dış görünüşten ayırt etmek zordur. Yumurtlama sırasında görünen yumurtlama borusu dişide daha kalın ve kütdür; erkekte ise daha ince ve sivridir.

Papağan çiklitte sık görülen hastalıklar nelerdir?

Papağan çiklitte en sık görülen sorunlar beyaz benek, yüzme kesesi bozukluğu ve beslenme yetersizliğinden kaynaklanan zayıflamadır. Boyalı bireylerde bağışıklık direnci daha düşük olabilir.

• Beyaz benek: Turuncu gövde üzerinde kolay fark edilir. Sıcaklığı kademeli olarak 28 °C’ye çıkarmak ve ilacı etiketteki dozla uygulamak yaygın yaklaşımdır.
• Yüzme kesesi bozukluğu: Balık yan yatar ya da baş aşağı yüzer. Kabızlık kaynaklıysa bir gün aç bırakma ve ardından bezelye verme yardımcı olur.
• Siyah lekeler: Çoğu zaman amonyak ya da nitrit yanığının iyileşme izidir; su değerlerini kontrol edin.

Tedavi gereken durumlarda ürün etiketindeki dozu aşmayın; düzelmeyen vakalarda veteriner hekime başvurun.