Cennet Balığı

Cennet balığı nasıl bir balıktır?

Cennet balığı (Macropodus opercularis, İngilizce “paradise fish”), kırmızı-turuncu ve mavi çizgili gövdesi, uzun yüzgeçleriyle tanınan, yaklaşık 8 cm standart boya ulaşan ve soğuğa dayanıklılığıyla öne çıkan bir labirent balığıdır. Çin’in güneyi, Tayvan, Kore ve Vietnam’ın kuzeyinde; pirinç tarlaları, hendekler, göletler ve yavaş akan derelerde yaşar. Bu sular kışın oldukça soğur, yazın ise ısınır; tür bu geniş sıcaklık aralığına uyum sağlamıştır.

Cennet balığı, Avrupa’ya getirilen ilk süs balıklarından biridir; 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransa’ya ulaşmış ve akvaryum hobisinin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Doğal formunun yanı sıra albino form da satılır. “Siyah cennet balığı” adıyla satılan balık ise çoğu zaman ayrı bir tür olan Macropodus spechti’dir; bu tür daha koyu renklidir ve bakımı benzer olsa da farklı bir türdür.

Erkekler dişilerden daha renkli ve daha uzun yüzgeçlidir. Labirent organı sayesinde atmosfer havası soluyabilir; oksijeni düşük, durgun sularda bile yaşayabilmesi bu özelliğe bağlıdır. Erkekler kendi türünden diğer erkeklere karşı oldukça agresiftir ve beta balığına benzer şekilde ölümüne savaşabilir. Bu nedenle bir akvaryumda yalnızca bir erkek tutulmalıdır. Doğru koşullarda 8–10 yıl yaşar.

Cennet balığı için ısıtıcı gerekir mi?

Cennet balığı için çoğu evde ısıtıcı gerekmez; oda sıcaklığındaki 18–24 °C su bu tür için idealdir. Tür kısa süreli olarak 10 °C’ye kadar düşen sıcaklıklara dayanabilir ve doğada kış aylarında bu sıcaklıkları yaşar. Hatta yıl boyu sabit, yüksek sıcaklıkta tutulan bireylerin daha kısa yaşadığı ve daha agresif davrandığı gözlenir; mevsimsel serinleme bu tür için doğaldır.

Isıtıcı yalnızca oda sıcaklığı kışın 16 °C’nin altına düşüyorsa gereklidir. Bu durumda litre başına yaklaşık 1 W kuralına göre 80 litrelik tank için 75–100 W ısıtıcıyı 18–20 °C’ye ayarlamak yeterlidir. Yaz aylarında ise suyun 28 °C’yi geçmemesine dikkat edin; sıcak suda tür strese girer ve oksijen azalır.

Cennet balığı kaç litrelik akvaryumda yaşar?

Bir cennet balığı çifti ya da bir erkek ve iki dişi için en az 80 litre ve 80 × 30 cm taban alanı gerekir. Tek bir erkek 60 litrede yaşayabilir, ama dişiler eklendiğinde erkeğin kovalamasından kaçabilecekleri alan ve saklanma noktaları şarttır.

• Bitkiler: Yoğun bitkilendirme ve yüzen bitkiler. Yüzen bitkiler hem erkeğin köpük yuvası kurmasına zemin hazırlar hem de dişilere saklanma alanı sağlar.
• Dekor: Kök odunlar ve taşlar, görüş hattını kıran düzenler.
• Akıntı: Hafif. Doğal ortamı durgun ve yavaş akan sulardır.
• Kapak: Sıkı olmalıdır; cennet balığı iyi bir sıçrayıcıdır. Kapakla yüzey arasında hava boşluğu bırakın.

Uygun iklimlerde cennet balığı yaz aylarında bahçe havuzlarında da tutulabilir; ancak Türkiye’nin çoğu bölgesinde kış sıcaklığı havuzda kalması için fazla düşüktür.

Cennet balığı hangi su değerlerinde yaşar?

Cennet balığı 16–24 °C sıcaklık, pH 6,0–8,0 ve 5–20 °dGH sertlik aralığında yaşar; su parametrelerine karşı son derece toleranslıdır.

Dayanıklı olsa da nitrojen döngüsü tamamlanmış bir tankta tutulmalıdır. Haftalık su değişimi ve temiz zemin renklerin canlılığını doğrudan etkiler.

Cennet balığı ne yer?

Cennet balığı etçil ağırlıklı bir hepçildir; doğada böcek larvaları, küçük kabuklular ve su yüzeyine düşen böceklerle beslenir. Akvaryumda hazır yemleri kolayca kabul eder.

• Temel yem: Kaliteli pul ve küçük granül, günde 1–2 kez.
• Canlı ve dondurulmuş yem: Dafniya, artemia, kan kurdu, sivrisinek larvası, beyaz kurt ve grindal kurdu, haftada 2–3 kez.
• Soğuk dönem: Su 18 °C’nin altına indiğinde metabolizma yavaşlar; yem miktarını yarıya indirin.

Cennet balığının hidra ve planarya gibi istenmeyen küçük canlıları avladığı bilinir. Ancak aynı avcı içgüdüsü küçük karidesleri ve yavru balıkları da hedef alır.

Cennet balığı hangi balıklarla yaşar?

Cennet balığı, benzer serin suyu seven, hızlı ve sağlam yapılı balıklarla en iyi uyumu gösterir. Zebra danio, beyaz bulut dağ balığı, gül barb ve benekli koridoras serin su ihtiyaçları ve hızları sayesinde iyi tank arkadaşlarıdır.

Lepistes gibi uzun yüzgeçli ve yavaş balıklar cennet balığı erkeğinin hedefi olabilir. Japon balığı sıcaklık açısından uyumlu görünse de çok büyür ve çok atık üretir; ayrıca yavaş varyeteler ısırılabilir. Beta ve cüce gurami gibi diğer labirent balıkları ise kesinlikle uygun değildir. Kiraz karides de av olarak görülür.

Erkek cennet balığının saldırganlığı üreme döneminde belirgin şekilde artar. Topluluk akvaryumunda köpük yuvası kurmaya başlayan bir erkek, yuvaya yaklaşan her balığı kovalar. Bu dönemde tank arkadaşlarının kaçabileceği geniş açık alanlar ve yoğun bitkili bölgeler bulunması, kalıcı kavgaların önüne geçer.

Cennet balığı nasıl ürer, erkek dişi nasıl anlaşılır?

Cennet balığı köpük yuvası yaparak ürer ve akvaryumda kolayca yumurtlar. Erkekler daha parlak renkli, sırt ve anal yüzgeçleri daha uzun ve sivridir; kuyruk yüzgeci de daha uzun uçludur. Dişiler daha soluk renkli, kısa yüzgeçli ve dolgun karınlıdır.

1. Su seviyesi 15–20 cm olan, yüzen bitkilerle donatılmış bir üretim tankı hazırlayın; sıcaklığı yavaşça 24–26 °C’ye çıkarın.
2. Çifti bir hafta boyunca canlı ve dondurulmuş yemle besleyin.
3. Erkek yüzen bitkilerin altına köpük yuvası kurar ve dişiyi yuvaya çağırır; eşleşmede dişinin etrafına sarılır.
4. Tek yumurtlamada birkaç yüz yumurta bırakılır. Yumurtlamadan sonra dişiyi alın; erkek yuvaya saldırgan biçimde bekçilik eder.
5. Yumurtalar 3–4 günde açılır, yavrular serbest yüzmeye başladığında erkeği de alın.
6. Yavrulara önce infusoria, ardından mikro kurt ve artemia nauplii verin. Labirent organı geliştiği haftalarda tankı kapakla örtün.

Cennet balığında sık görülen hastalıklar nelerdir?

Cennet balığı dayanıklı bir türdür; sorunların çoğu kavga yaralanmaları, yüzgeç çürümesi ve beyaz benekle ilgilidir.

• Kavga yaralanmaları: İki erkeğin aynı tankta tutulmasının sonucudur. Erkekleri hemen ayırın.
• Yüzgeç çürümesi: Yüzgeç kenarlarında beyazlaşma ve erime; su kalitesini iyileştirin.
• Beyaz benek: Ani sıcaklık dalgalanmalarıyla ilişkilidir.

Yeni bireyleri 2–3 hafta karantinada tutun. İlaç gerekirse yalnızca ürün etiketindeki doza göre uygulayın ve emin olmadığınız durumlarda su ürünleri konusunda deneyimli bir veteriner hekime danışın.